काठमाडौं– दसैं केवल टीका, जमरा, नयाँ लुगा र मीठोमसिनो खाने पर्वमात्र होइन । घरपरिवारसँग समय बिताउने, पुराना सम्झना ताजा बनाउने र आफूलाई नयाँ ढंगले बुझ्ने अवसर पनि हो । लामो बिदामा मोबाइल र सामाजिक सञ्जालमा एकोहोरिँदा पनि वाक्कदिक्क हुन सक्छ । यस्तो बेला केही समय मनपर्ने पुस्तकका पानामा हराउनुको आनन्द बेग्लै हुन्छ ।
नेपाली साहित्यमा यस्ता थुप्रै पुस्तक छन्, जसले कतै हँसाउँछन्, कतै भावुक बनाउँछन् त कतै जीवनलाई हेर्ने दृष्टिकोण नै बदलिदिन्छन् । समाज बुझ्न चाहने, प्रेरणा खोज्ने, इतिहासमा रुचि राख्ने वा कथाको संसारमा रमाउन चाहने पाठकका लागि दसैंको बिदा पुस्तक पढ्ने राम्रो अवसर पनि हो ।
दसैंमा सबैका आआफ्नै योजना हुन्छन् । कोही गाउँघर पुग्छन्, कोही परिवारसँग रमाउँछन् त कोही घुमफिरमा निस्कन्छन् । यी सबैका बीच केही समय पुस्तकका लागि छुट्याउन सके बिदा अझ अर्थपूर्ण बन्नसक्छ ।
पुस्तक पढ्नु भनेको अक्षर मात्र पढ्नु होइन । अरूको अनुभवबाट सिक्नु, समाजलाई नयाँ आँखाले हेर्नु र आफ्नै विचारसँग संवाद गर्नु पनि हो । राम्रो पुस्तकले कहिलेकाहीँ एउटा प्रश्न जन्माउँछ, कहिलेकाहीँ मनमा दबिएका भावना उजागर गर्छ र कहिलेकाहीँ जीवनको कठिन मोडमा नयाँ बाटो देखाउँछ ।
यस दसैंमा आफूलाई मन पर्ने एउटा पुस्तक छान्नुहोस् । परिवारका सदस्य वा साथीलाई पनि पुस्तक उपहार दिनुहोस् । टीका र जमरासँगै ज्ञान, विचार र अनुभव साटासाट गर्ने परम्परा बसाल्न सकियो भने दसैंको खुसी अझ गहिरो र अर्थपूर्ण बन्नसक्छ ।
यस दसैंमा पढ्न नेपाली साहित्यका केही चर्चित र रुचिकर पुस्तकबारे यहाँ चर्चा गरिएको छ ।
सल्लीपिर : नयनराज पाण्डे
हिमाली जीवन, शेर्पा समुदायको संस्कृति र मानिसले भोग्ने संघर्षलाई नजिकबाट बुझ्न चाहने पाठकका लागि ‘सल्लीपिर’ एउटा रोचक छनोट हुनसक्छ । यसले हिमाली परिवेशको सुन्दरता मात्र होइन, त्यहाँका मानिसका जीवन, संवेदना र चुनौतीलाई पनि पाठकसँग जोड्ने प्रयास गर्छ ।
करोडौँ कस्तूरी : अमर न्यौपाने
हरेक मानिसभित्र कुनै न कुनै विशेष क्षमता लुकेको हुन्छ । तर त्यसलाई चिन्न सबैले सक्दैनन् । ‘करोडौँ कस्तूरी’ले मानिसले आफ्नै सम्भावना पहिचान गर्नुपर्ने सन्देश दिन्छ । जीवनमा आफ्नो बाटो खोजिरहेका र आफूभित्रको प्रतिभा चिन्न चाहने पाठकका लागि यो पुस्तक प्रेरणाको स्रोत बन्नसक्छ ।
उलार : नयनराज पाण्डे
तराईको सामाजिक तथा राजनीतिक परिवेश, गरिबी र सामान्य मानिसले भोग्ने कठिनाइलाई बुझ्न चाहनेका लागि ‘उलार’ उल्लेखनीय कृति हुनसक्छ । छोटो आकारमै गहिरो सामाजिक यथार्थ प्रस्तुत गर्ने यसको शैलीले पाठकलाई समाजका असहज प्रश्नतर्फ सोच्न प्रेरित गर्छ ।
चिना हराएको मान्छे : हरिवंश आचार्य
लोकप्रिय कलाकार हरिवंश आचार्यको जीवनका संघर्ष, सफलता, व्यक्तिगत पीडा र हास्यव्यङ्ग्यसँग जोडिएका अनुभव समेटिएको यो आत्मकथा नेपाली पाठकमाझ चर्चित छ । सफल देखिने मानिसको जीवनभित्र पनि अनेक संघर्ष लुकेका हुन्छन् भन्ने कुरा यसले सम्झाउँछ । जीवनका कठिन मोडमा पनि आशा र हिम्मत नहार्न प्रेरित गर्ने पुस्तक खोज्दै हुनुहुन्छ भने यो राम्रो विकल्प हुनसक्छ ।
महको म : मदनकृष्ण श्रेष्ठ
वरिष्ठ कलाकार मदनकृष्ण श्रेष्ठको जीवन, कला यात्रा र व्यक्तिगत अनुभवबारे जान्न चाहने पाठकका लागि उनको आत्मकथात्मक कृति रुचिकर हुनसक्छ । नेपाली हास्यव्यङ्ग्य र मनोरञ्जन क्षेत्रमा लामो योगदान दिएका कलाकारको जीवनलाई नजिकबाट बुझ्ने अवसर यसले दिन्छ ।
खुसी : विजयकुमार
पत्रकार विजयकुमारको जीवन अनुभव, आत्मचिन्तन र अध्यात्मसँग जोडिएको ‘खुसी’ले मानिसको जीवनमा सन्तुष्टि र आनन्दको अर्थबारे सोच्न प्रेरित गर्छ । बाहिरी सफलता र भौतिक उपलब्धिभन्दा पर जीवनलाई कसरी बुझ्ने भन्ने प्रश्नमा रुचि राख्ने पाठकका लागि यो पुस्तक उपयुक्त हुनसक्छ ।
बाबुराम आचार्यका ऐतिहासिक कृति
नेपालको इतिहास, ऐतिहासिक व्यक्तित्व र विगतका घटनाबारे जान्न चाहनेका लागि इतिहासकार बाबुराम आचार्यका कृति उपयोगी छन् । इतिहासका तथ्य र घटनामार्फत देशको विगत बुझ्ने अवसर यस्ता पुस्तकले दिन्छन् । दसैंको बिदामा मनोरञ्जनसँगै ज्ञान पनि बढाउन चाहने पाठकले यस्ता कृतिलाई आफ्नो सूचीमा राख्नसक्छ ।
कर्णाली ब्लुज : बुद्धिसागर
बुबा र छोराबीचको सम्बन्ध, बाल्यकालका सम्झना, पारिवारिक माया र कर्णाली क्षेत्रको सामाजिक परिवेशलाई संवेदनशील ढंगले प्रस्तुत गर्ने ‘कर्णाली ब्लुज’ नेपाली पाठकमाझ लोकप्रिय उपन्यास हो । परिवारसँग भेटघाट गर्ने र पुराना सम्झना साटासाट गर्ने दसैंको माहोलमा यसका भावनात्मक पक्षले पाठकलाई आफ्नै जीवनका सम्बन्ध सम्झाउन सक्छ ।
सोच : कर्ण शाक्य
सकारात्मक सोच, उद्यमशीलता र जीवनमा सम्भावना खोज्ने विषयमा रुचि राख्ने पाठकका लागि कर्ण शाक्यका प्रेरणामूलक लेखन उपयोगी हुनसक्छ । चुनौतीलाई अवसरका रूपमा हेर्ने, आफ्नै क्षमतामा विश्वास गर्ने र कामप्रति जिम्मेवार बन्ने दृष्टिकोण विकास गर्न यस्ता पुस्तकले प्रेरणा दिनसक्छ ।























