विश्व खबर 
काठमाडों– अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको नेतृत्वमा रहेको ‘बोर्ड अफ पिस’ (शान्ति बोर्ड)ले गाजामा निर्माण गर्न लागेको महत्त्वपूर्ण सैन्य चौकी परियोजना अघि बढाउन इजरायलले अनुमति नदिएको भएको छ ।
अगस्टको सुरुवातमा सन् २०२५ मा संयुक्त राष्ट्रसंघबाट अधिकार प्राप्त गरेको र अमेरिकी राष्ट्रपतिले अध्यक्षता गरेको अन्तर्राष्ट्रिय संस्था बोर्ड अफ पिसले गाजाका लागि आफ्नो पहिलो निर्माण ठेक्का जारी गरेको थियो ।
अमेरिकाको लुइजियाना राज्यमा रहेको आर्केल इन्टरनेसनल कम्पनीलाई १५० जना अन्तर्राष्ट्रिय सैनिकका लागि सैन्य चौकी निर्माण गर्ने जिम्मेवारी दिइएको थियो ।
उक्त चौकी गाजामा परिचालन गरिने अन्तर्राष्ट्रिय स्थिरीकरण बलको अग्रिम आधारका रूपमा रहने योजना थियो ।
तर, दुई महिना बितिसक्दा पनि इजरायलले निर्माणसम्बन्धी ठेक्का कार्यान्वयन गर्न अनुमति दिएको छैन ।
यस विषयमा प्रत्यक्ष जानकारी राख्ने एक व्यक्तिका अनुसार निर्माण व्यवसायी र सामान बोकेका ट्रकलाई गाजाभित्र प्रवेश गरी काम सुरु गर्न दिइएको छैन ।
ती व्यक्तिले भने, ‘इजरायलले सीमा नाका खोल्न मानेको छैन ।’
इजरायलको रोकले सम्पूर्ण पुनर्निर्माण योजना प्रभावित
बोर्ड अफ पिसका एक प्रवक्ताले यस विषयमा टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरेका छन् ।
इजरायली रक्षा बल र इजरायल सरकारबाट पनि प्रतिक्रिया प्राप्त हुन सकेन ।
गाजामा जारी युद्ध ट्रम्पले आफूले समाधान गरेको दाबी गर्ने आठ युद्धमध्ये एक हो ।
गत साता सामाजिक सञ्जालमा लामो अभिव्यक्ति दिँदै ट्रम्पले आफूलाई नोबेल शान्ति पुरस्कार नदिइएकोप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गरेका थिए ।
उनले गाजाको युद्ध अन्त्य गर्न आफूले खेलेको भूमिकालाई पनि आफ्नो उपलब्धिका रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएका छन् ।
अक्टोबर २०२५ मा गाजामा युद्धविराम भएपछि स्थापना गरिएको बोर्ड अफ पिस ट्रम्पले द्वन्द्व अन्त्य गरेको दाबी गर्ने प्रमुख आधारमध्ये एक हो ।
आर्केल इन्टरनेसनलले निर्माण गर्न लागेको ‘मिसन सपोर्ट साइट टेम्पोररी आउटपोस्ट’ नाम दिइएको सैन्य चौकीको संरचना सामान्य प्रकृतिको हुने बताइएको छ ।
यसमा करिब १०० मिटर लम्बाइ र १०० मिटर चौडाइको सुरक्षित सैन्य क्षेत्र निर्माण गरिनेछ ।
परियोजनाबारे जानकारी राख्ने व्यक्तिका अनुसार उक्त स्थान यसअघि विवादास्पद गाजा ह्युम्यानिटेरियन फाउन्डेसन (जीएचएफ) परियोजनाको हिस्सा थियो ।
जीएचएफले सन् २०२५ को मेदेखि अक्टोबरसम्म गाजामा अमेरिकी समर्थनमा निजी सुरक्षा ठेकेदारको संरक्षणसहित मानवीय सहायता वितरण गरेको थियो ।
उक्त परियोजना अहिले बन्द भइसकेको छ ।
नयाँ सैन्य चौकीमा १५० जना हतियारसहितका सैनिकलाई पालैपालो छोटो अवधिका लागि तैनाथ गरिने योजना छ ।
ती सैनिक ५०० जनाको ठूलो सैन्य समूहको हिस्सा हुनेछन्, जसमा मोरक्को र कोसोभोबाट सैनिकहरू यसअघि नै पठाइएको बताइएको छ ।
तर, यो निर्माण ठेक्का कार्यान्वयन नभएसम्म बोर्ड अफ पिसको बाँकी कार्यक्रम सुरु गर्न नसकिने स्रोतको भनाइ छ ।
आर्केललाई सैन्य चौकी निर्माण गर्न नदिँदा बोर्ड अफ पिसको समग्र योजनाको कार्यान्वयन नै अवरुद्ध भएको छ ।
स्रोतले भन्यो, ‘अन्तर्राष्ट्रिय स्थिरीकरण बल (आईएसएफ) नभई त्यहाँ प्रवेश गर्न सकिँदैन । पुनर्निर्माण पनि गर्न सकिँदैन । त्यहाँ सुरक्षा छैन । निर्माण उपकरणको आपूर्ति हुन सक्दैन । पूर्वाधार निर्माणको कामसमेत सुरु गर्न सकिँदैन । आईएसएफ नभएसम्म आधारभूत जीवनयापनका लागि आवश्यक सुविधा निर्माण गर्नसमेत सम्भव हुँदैन ।’
इजरायलको निर्वाचनपछि अनुमति मिल्ने आशा
परियोजनाबारे जानकार व्यक्तिका अनुसार बोर्ड अफ पिसले इजरायलमा निर्वाचन सम्पन्न भएपछि सरकारले सैन्य चौकी निर्माणको अनुमति दिने विश्वास गरेको छ ।
इजरायलमा आगामी २७ अक्टोबरमा निर्वाचन हुने तय भएको छ ।
बोर्ड अफ पिसको संरचना पनि अन्य अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाभन्दा फरक छ ।
यसमा ट्रम्पलाई आजीवन अध्यक्षका रूपमा तोकिएको छ ।
ट्रम्पका ज्वाइँ जारेड कुश्नर र घरजग्गा व्यवसायी स्टिभ विटकफ पनि यसको कार्यकारी बोर्डका सदस्य हुन् ।
विटकफलाई ट्रम्पले विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय विवादमा मध्यस्थकर्ताका रूपमा नियुक्त गरेका छन् ।
गाजालाई विलासी समुद्री सहर बनाउने योजना
धेरैजसो पश्चिमी लोकतान्त्रिक मुलुकले बोर्ड अफ पिससँग दूरी कायम राखे पनि यस वर्षको सुरुवातमा २८ देश यसका संस्थापक सदस्य बनेका थिए ।
कुश्नरले गाजाको भविष्यसम्बन्धी एउटा आधुनिक अवधारणा सार्वजनिक गरेका थिए ।
त्यसमा भूमध्यसागरको किनारमा अग्ला प्रविधिमैत्री भवनहरू रहेको, विलासी आवास र पर्यटन सुविधासहितको आकर्षक समुद्री सहरका रूपमा गाजाको विकास गर्ने परिकल्पना गरिएको थियो ।
सेप्टेम्बर २३ मा बोर्ड अफ पिसले पुनर्निर्माणको पहिलो चरणका रूपमा छ महिनामा २ अर्ब ४५ करोड अमेरिकी डलर खर्च गर्ने योजना सार्वजनिक गरेको थियो ।
गाजाको पुनर्निर्माणमा आगामी १० वर्षमा कुल ७१ अर्ब अमेरिकी डलर खर्च हुने अनुमान गरिएको छ ।
योजनासँगै ठूलो आर्थिक सहयोग जुटाउने प्रतिबद्धता र आह्वान पनि गरिएको थियो ।
बोर्डका सदस्य विटकफले घोषणा गरेका थिए, ‘आज हामी वास्तविक प्रगति भएको देखाउन सक्छौँ ।’
बोर्डका वरिष्ठ अमेरिकी सल्लाहकार आर्ये लाइटस्टोनले नयाँ कोष स्थापना गरिने जानकारी दिएका थिए ।
उनले भनेका थिए, ‘तपाईंहरूले दिने ठूलो रकमको चन्दा सिधै प्यालेस्टिनी जनतासम्म पुग्नेछ ।’
लाइटस्टोन ट्रम्पको पहिलो कार्यकालदेखि नै उनको राजनीतिक वृत्तसँग नजिक रहँदै आएका छन् ।
उनले सन् २०२० मा ट्रम्पका सल्लाहकार स्टिफन मिलर र केटी मिलरको विवाहमा रब्बीका रूपमा धार्मिक विधि सम्पन्न गराएका थिए ।
युद्धविरामपछि पनि गाजामा आक्रमण जारी
अक्टोबर २०२५ मा युद्धविराम भए पनि इजरायलले गाजामा आक्रमण जारी राखेको छ ।
गाजाका स्वास्थ्य अधिकारीहरूका अनुसार युद्धविरामपछि भएका आक्रमणमा करिब १ हजार ४०० जनाको ज्यान गइसकेको छ ।
यसले गाजामा शान्ति स्थापना, सुरक्षा व्यवस्थापन र पुनर्निर्माणका विषयमा थप प्रश्न खडा गरेको छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय स्थिरीकरण बलको परिचालन र आवश्यक पूर्वाधार निर्माण नै अघि बढ्न नसकेको अवस्थामा पुनर्निर्माणका लागि घोषणा गरिएको ठूलो बजेट र दीर्घकालीन योजनाको कार्यान्वयन कसरी अगाडि बढ्छ भन्ने अनिश्चित बनेको छ । –द गार्जियन
