विश्व खबर 
काठमाडौं – बडादसैँको लामो बिदापछि आजदेखि खुलेको सेयर बजारले बिदाअघिको सुधारलाई निरन्तरता दिन्छ कि दिँदैन भन्ने चासो लगानीकर्तामाझ बढेको छ । दसैँअघि लगातार सात कारोबार दिन सामान्य सुधार देखिएको बजारमा घट्दो ब्याजदर, बैंक तथा वित्तीय संस्थामा पर्याप्त तरलता र पुँजी बजार सुधारका लागि अघि बढाइएका नीतिगत पहलले केही आशा जगाएका छन् । तर, लगानीकर्ताको मनोविज्ञान र बजारमा खरिदबिक्रीको चापले नै अबको दिशा निर्धारण गर्नेछ ।
दसैँ बिदाअघिको अन्तिम कारोबार दिन असोज ३० गते नेप्से परिसूचक ८.२३ अंकले बढेर २ हजार ६३४.१७ बिन्दुमा बन्द भएको थियो । उक्त दिन ४ अर्ब ८८ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको थियो । लगातार सात कारोबार दिन सामान्य सुधार देखिएको बजारले बिदापछि पनि गति कायम राख्न सके लगानीकर्ताको मनोबल थप बलियो हुन सक्छ । तर, लामो बिदापछि बजारमा कति नयाँ माग आउँछ र बिक्रीका लागि कति सेयर बजारमा आउँछन् भन्ने कुराले कारोबारको सुरुआती दिशा तय गर्नेछ ।
बैंक तथा वित्तीय संस्थाले निक्षेपमा दिने ब्याजदर घटाउँदै लगेपछि सेयर बजारमा लगानी बढ्ने आकलन गरिएको छ । कात्तिक महिनामा २० वाणिज्य बैंकले व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपमा प्रस्ताव गरेका अधिकतम ब्याजदरको औसत ४.०१३ प्रतिशतमा झरेको छ । असोजमा यस्तो औसत ब्याजदर ४.०८९५ प्रतिशत थियो। निक्षेपको ब्याजदर घट्दा बैंकमा पैसा राखेर प्राप्त हुने प्रतिफल कम हुने भएकाले केही लगानीकर्ता सेयर बजारतर्फ आकर्षित हुन सक्ने अनुमान छ। यद्यपि ब्याजदरमा आएको गिरावटले मात्रै बजार बढ्ने सुनिश्चित गर्दैन। कम्पनीहरूको वित्तीय अवस्था, सेयरको मूल्य र लगानीकर्ताको विश्वास पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छन् ।
पुँजी बजार सुधारका लागि अघि बढाइएका नीतिगत पहलले पनि बजारप्रति अपेक्षा बढाएका छन्। नेपाल धितोपत्र बोर्डले संस्थागत लगानीकर्ता नीति, २०८३ को प्रस्ताव सरोकारवालाको राय तथा सुझावका लागि सार्वजनिक गरेको छ। सामूहिक लगानी कोषसम्बन्धी नीतिको मस्यौदामा समेत सुझाव मागिएको छ। यी पहलले संस्थागत लगानीकर्ताको सहभागिता र पुँजी बजारको व्यवस्थित विकासमा कस्तो योगदान गर्छन् भन्ने विषयमा लगानीकर्ताको चासो छ। तर, प्रस्तावित व्यवस्थाको प्रभाव अन्तिम नीति, कार्यान्वयन र त्यसले बजारमा सिर्जना गर्ने विश्वासमा निर्भर हुनेछ।
यसबीच सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी व्यवस्था र ठूला धितोपत्र कारोबारको विवरण राख्नुपर्ने प्रावधानले पनि बजारमा चासो र आशंका बढाएको छ। नयाँ निर्देशनअनुसार कुनै व्यक्ति वा संस्थाले एकै पटक वा पटक–पटक गरी एक दिनमा १० लाख रुपैयाँ वा सोभन्दा बढीको धितोपत्र कारोबार गरेमा सम्बन्धित सूचक संस्थाले कारोबार भएको मितिले १५ दिनभित्र वित्तीय जानकारी इकाईले तोकेको प्रणालीमार्फत विवरण उपलब्ध गराउनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ। यसले ठूला कारोबारको निगरानी र वित्तीय पारदर्शिता बढाउने उद्देश्य राखे पनि यसको कार्यान्वयनले लगानीकर्ताको कारोबार व्यवहारमा कस्तो असर पार्छ भन्ने विषयमा बजारको ध्यान गएको छ ।
लामो बिदापछि खुल्ने बजारमा सकारात्मक संकेत देखिए पनि त्यसले तत्कालै तीव्र वृद्धि ल्याउँछ भन्ने निश्चित छैन । घट्दो ब्याजदर र सुधारका नीतिगत प्रयासले लगानीकर्ताको अपेक्षा बढाउन सक्छन्, तर बजारमा वास्तविक माग बढ्नु र लगानीकर्ताले जोखिम लिन तयार हुनु आवश्यक छ । अर्कोतर्फ, नाफा सुरक्षित गर्ने उद्देश्यले बिक्री चाप बढेमा बजारमा दबाब पर्न सक्छ ।
आजको कारोबारले दसैँपछिको बजारको प्रारम्भिक मनोविज्ञान देखाउनेछ। बिदाअघिको सुधारलाई निरन्तरता दिन बजारले नयाँ खरिद चाप सिर्जना गर्नुपर्नेछ। त्यसैले लगानीकर्ताको विश्वास, सेयरको माग र आपूर्तिको अवस्था तथा नीतिगत परिवर्तनप्रतिको प्रतिक्रियाले आगामी दिनमा नेप्सेको गति कस्तो हुन्छ भन्ने तय गर्नेछ ।
