विश्व खबर 
काठमाडौं – अक्टोबर २६ विश्व इतिहासमा विभिन्न राजनीतिक निर्णय, सत्ता परिवर्तन र ऐतिहासिक घटनाका कारण महत्त्वपूर्ण दिनका रूपमा चिनिन्छ । सन् १९४७ मा जम्मू–कश्मीरलाई भारतसँग विलय गर्ने निर्णयदेखि सन् २००१ मा अमेरिकाले आतंकवाद नियन्त्रणका नाममा कडा कानुन लागू गर्नेसम्मका घटनाले यस दिनलाई विश्व राजनीतिक इतिहासमा विशेष बनाएका छन् ।
सन् १९४७ अक्टोबर २६ मा जम्मू–कश्मीरका तत्कालीन शासक महाराजा हरि सिंहले भारतसँग विलयसम्बन्धी दस्तावेज ‘इन्स्ट्रुमेन्ट अफ एसेसन’ मा हस्ताक्षर गरेका थिए। भारत र पाकिस्तान विभाजनपछि दुवै देशको चासो रहेको जम्मू–कश्मीरको भविष्य निर्धारण गर्ने यस निर्णयले दक्षिण एसियाको राजनीतिमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्यो। कश्मीरको राजनीतिक हैसियत र भारत–पाकिस्तानबीचको विवादमा यो घटना आजसम्म महत्त्वपूर्ण ऐतिहासिक सन्दर्भका रूपमा रहँदै आएको छ ।
यसको आठ वर्षपछि, सन् १९५५ अक्टोबर २६ मा अस्ट्रियाले आफ्नो राष्ट्रिय सार्वभौमिकता र स्वतन्त्रतासँग जोडिएको अर्को ऐतिहासिक चरण पूरा गर्यो। दोस्रो विश्वयुद्धपछि मित्रराष्ट्रहरूको नियन्त्रणमा रहेको अस्ट्रियामा राज्य सन्धि कार्यान्वयन भएपछि देशको स्वतन्त्रता पुनर्स्थापित भयो । त्यसपछि अस्ट्रियाले स्थायी तटस्थताको नीति अपनाउने घोषणा गर्यो। यही ऐतिहासिक दिनको सम्झनामा अक्टोबर २६ लाई अस्ट्रियाको राष्ट्रिय दिवसका रूपमा मनाइन्छ ।
सन् १९७९ अक्टोबर २६ मा दक्षिण कोरियाका तत्कालीन राष्ट्रपति पार्क चुङ–हीको हत्या भयो। करिब १८ वर्षसम्म देशको नेतृत्व गरेका पार्कलाई आफ्नै देशको गुप्तचर निकायका प्रमुख किम जे–ग्यूले गोली हानी हत्या गरेका थिए। उनको हत्याले दक्षिण कोरियाको राजनीतिक व्यवस्थामा ठूलो उथलपुथल ल्यायो र देशको सत्ता तथा शासन व्यवस्थासम्बन्धी बहसलाई नयाँ मोडमा पुर्यायो।
अमेरिकामा सन् २००१ अक्टोबर २६ मा तत्कालीन राष्ट्रपति जर्ज डब्ल्यु बुशले ‘युएसए प्याट्रियट एक्ट’ मा हस्ताक्षर गरे । सेप्टेम्बर ११ को आतंकवादी हमलापछि राष्ट्रिय सुरक्षा बलियो बनाउने उद्देश्यले ल्याइएको यस कानुनले आतंकवादसम्बन्धी अनुसन्धान, सूचना सङ्कलन र निगरानीमा सरकारी निकायको अधिकार विस्तार गर्यो । यद्यपि, कानुनले सुरक्षा निकायलाई दिएको व्यापक अधिकारका कारण नागरिकको गोपनीयता र नागरिक स्वतन्त्रतासम्बन्धी बहससमेत चर्किएको थियो ।
त्यसैगरी, सन् २०१५ अक्टोबर २६ मा सम्पन्न क्यानडाको सङ्घीय निर्वाचनमा जस्टिन ट्रुडो नेतृत्वको लिबरल पार्टीले बहुमत हासिल गर्यो । निर्वाचन परिणामसँगै ट्रुडो क्यानडाको प्रधानमन्त्री बन्ने बाटो खुलेको थियो। उनको नेतृत्वमा लिबरल पार्टीको पुनरागमनले क्यानडाको राजनीतिक नेतृत्वमा परिवर्तन ल्यायो ।
यी घटनाले अक्टोबर २६ कुनै एक देशको इतिहासमा मात्र सीमित नभई दक्षिण एसियाको क्षेत्रीय विवाद, युरोपको राष्ट्रिय सार्वभौमिकता, पूर्वी एसियाको सत्ता परिवर्तन र अमेरिकी सुरक्षा नीतिसम्मका विविध ऐतिहासिक मोडसँग जोडिएको दिन भएको देखाउँछन् ।
