विश्व खबर 
मुटु (हृदय) स्वस्थ राख्नका लागि जीवनशैलीमा केही सजगता अपनाउन आवश्यक हुन्छ। तल १० वटा महत्वपूर्ण टिप्स प्रस्तुत गरिएका छन् जसले मुटुको स्वास्थ्य जोगाउन सहयोग पुर्याउँछ:
✅ १. सन्तुलित आहार खानुहोस्
हरियो सागसब्जी, फलफूल, ओमेगा-३ युक्त माछा (जस्तै टुना, साल्मन), ओट्स, बदाम, अखरोट आदि सेवन गर्नुहोस्।
चिल्लो, धेरै नुन, चिनी र प्रशोधित (processed) खाना कम गर्नुहोस्।
✅ २. नियमित व्यायाम गर्नुहोस्
हप्तामा कम्तीमा ५ दिन ३० मिनेटसम्म छिटो हिँड्ने, दौडने, साइकल चलाउने, पौडी खेल्ने आदि गर्नुहोस्।
✅ ३. धूम्रपान र मद्यपान त्याग्नुहोस्
धूम्रपानले रक्तनली साँघुरो बनाउँछ र मुटुको जोखिम धेरै बढाउँछ। मद्यपान पनि अत्यधिक हृदयघातको कारक बन्न सक्छ।
✅ ४. रक्तचाप नियन्त्रणमा राख्नुहोस्
हाई ब्लड प्रेशरले मुटुको भार बढाउँछ। नाप्ने बानी बसाल्नुहोस् र नुनको मात्रा घटाउनुहोस्।
✅ ५. कोलेस्ट्रोल स्तर सन्तुलनमा राख्नुहोस्
LDL (खराब कोलेस्ट्रोल) घटाउने र HDL (राम्रो कोलेस्ट्रोल) बढाउने खानपान र व्यायाम गर्नुपर्छ।
✅ ६. मधुमेह (डायबिटिज) नियन्त्रण गर्नुहोस्
मधुमेह भएको व्यक्तिमा मुटुको रोगको सम्भावना दोब्बर हुन्छ। नियमित जाँच र खानपानमा ध्यान दिनुपर्छ।
✅ ७. तनाव कम गर्नुहोस्
लामो समयको तनावले रक्तचाप र हार्मोन असन्तुलन ल्याएर मुटुमा असर पुर्याउँछ। ध्यान, योग, गहिरो सास फेर्ने अभ्यास गर्न सकिन्छ।
✅ ८. पर्याप्त निद्रा लिने बानी बसाल्नुहोस्
वयस्कका लागि रातको ७–८ घण्टा गुणस्तरीय निद्रा आवश्यक हुन्छ। निद्रा नपुग्दा हर्मोन बिग्रिन्छ र मुटुको रोगको जोखिम बढ्छ।
✅ ९. तौल सन्तुलनमा राख्नुहोस्
अत्यधिक मोटोपनले मुटुको काम धेरै गराउँछ। BMI १८.५–२४.९ बीचमा राख्ने प्रयास गर्नुहोस्।
✅ १०. नियमित स्वास्थ्य जाँच गराउनुहोस्
कम्तिमा वर्षमा एकपटक रक्तचाप, कोलेस्ट्रोल, ब्लड सुगर लगायत मुटुसम्बन्धी परीक्षण गराउनुहोस्।
यदि तपाईंमा उच्च रक्तचाप, मधुमेह, वा पारिवारिक हिसाबले मुटुको रोगको इतिहास छ भने विशेष सावधानी आवश्यक पर्छ। जीवनशैलीमा थोरै परिवर्तनले दीर्घकालीन रूपमा मुटुको स्वास्थ्यमा ठूलो असर पार्न सक्छ।
