काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्ष ०८३/८४ को पहिलो त्रैमासिक अवधिमा एनआईसी एसिया बैंकको वित्तीय अवस्थामा कर्जाको गुणस्तर खस्कँदो क्रममा देखिएको छ ।
बैंकले सार्वजनिक गरेको तुलनात्मक वित्तीय विवरण अनुसार गत आर्थिक वर्ष ०८२/८३ को पहिलो त्रैमासिकको तुलनामा चालु आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा बैंकका अधिकांश मुख्य वित्तीय सूचकहरू नकारात्मक दिशातर्फ उन्मुख भएका छन् ।
निष्क्रिय कर्जामा तीव्र वृद्धि र सम्पत्तिको गुणस्तरमा ह्रास
चालु आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासिकमा एनआईसी एसिया बैंकको सबैभन्दा कमजोर पक्षका रूपमा निष्क्रिय कर्जामा भएको व्यापक वृद्धि देखिएको छ । गत आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासिकमा ६.९९ प्रतिशत रहेको निष्क्रिय कर्जा चालु आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ४०.३४ प्रतिशतले बढेर ९.८१ प्रतिशत पुगेको छ ।
बैंकले विगतमा आक्रामक रूपमा प्रवाह गरेको कर्जाको सावाँ–ब्याज असुली हुन नसक्नु र समग्र आर्थिक सुस्तताका कारण ऋणीहरूको भुक्तानी क्षमतामा ह्रास आउनु यसको मुख्य कारण हो । कर्जा असुलीमा आएको समस्याका कारण बैंकको सम्भावित कर्जा नोक्सानी व्यवस्थामा उल्लेख्य रकम छुट्याउनुपरेको छ ।
खुद ब्याज आम्दानी र सञ्चालन नाफामा उल्लेख्य सङ्कुचन
बैंकको व्यावसायिक आम्दानीको मुख्य स्रोत मानिने खुद ब्याज आम्दानीमा १७.३६ प्रतिशतको गिरावट आएको छ । गत आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासिकमा २.२८ अरब रहेको खुद ब्याज आम्दानी घटेर चालु आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा १.८८ अरब मा सीमित भएको छ ।
खुद ब्याज आम्दानी घट्दा बैंकको सञ्चालन नाफा पनि १६.५९ प्रतिशतले घटेर १६.१४ करोडमा झरेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा १९.३५ करोड रहेको थियो ।
कर्जा विस्तारमा आएको मन्दी, आधार दर ६.६ प्रतिशतबाट घटेर ५.५५ प्रतिशत तथा ब्याजदर अन्तर ३.९९ प्रतिशतबाट घटेर ३.३१ प्रतिशतमा सीमित हुनु यसको मुख्य कारण रहेको देखिन्छ । साथै कुल कर्जा प्रवाह नै २.१२ खरबबाट ९.९१ प्रतिशतले घटेर १.९१ खरब मा सीमित हुनाले बैंकको ब्याज आम्दानीमा प्रत्यक्ष असर पारेको छ ।
वितरणयोग्य नाफा र सञ्चित नोक्सानीमा गहिरिँदो सङ्कट
बैंकको अर्को गम्भीर कमजोरीका रूपमा वितरणयोग्य नाफा र सञ्चित कमाइको बढ्दो ऋणात्मक स्थिति रहेको छ । गत आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासिकमा ऋणात्मक ६.२४ अरब रहेको वितरणयोग्य नाफा तथा सञ्चित नोक्सानी चालु आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा १४६.४२ प्रतिशतले बढेर ऋणात्मक १५.३९ अरब पुगेको छ । बैंकको वितरणयोग्य प्रतिशेयर आम्दानी –२७.७० बाट घटेर –१०३.२१ पुग्दा यो अवस्था सिर्जना हुन पुगेको हो ।
खराब कर्जा ९.८१ प्रतिशत पुगेपछि नियामक नेपाल राष्ट्र बैंकको नियम अनुसार ठूलो रकम कर्जा नोक्सानी व्यवस्थामा सार्नु परेकाले र असुल हुन नसकेको ब्याज आम्दानीलाई नाफामा गणना गर्न नपाइने भएकाले सञ्चित नोक्सानी भारी मात्रामा बढेको हो ।
इक्विटी, खुद सम्पत्ति र जगेडा कोषमा ह्रास
व्यावसायिक सङ्कुचन र सञ्चित नोक्सानीको असर बैंकको नेटवर्थ र इक्विटीमा समेत परेको छ । गत वर्षको पहिलो त्रैमासिकको तुलनामा चालु वर्षको सोही अवधिमा बैंकको कुल इक्विटी २९.६४ अरबबाट १३.१९ प्रतिशतले घटेर २५.७३ अरब मा झरेको छ । त्यसैगरी प्रतिशेयर खुद सम्पत्ति पनि १९८.७४ बाट १३.१९ प्रतिशतले घटेर १७२.५३ मा सीमित भएको छ । रिजर्भ तथा सरप्लस पनि १४.७२ अरबबाट २६.५५ प्रतिशतले घटेर १०.८१ अरब मा आएको छ ।
सञ्चित नोक्सानी लगातार बढ्दै जानु र रिजर्भ कोषबाट नोक्सानी समायोजन गर्नुपर्ने बाध्यताका कारण सेयरधनीहरूको इक्विटी र नेटवर्थमा ह्रास आएको तथ्यांकले देखाउँछ ।
कर्जा–निक्षेप अनुपात र व्यापार विस्तारमा सुस्तता
समीक्षा अवधिमा बैंकको निक्षेप संकलन ३.३७ खरबबाट १.३४ प्रतिशतले सामान्य बढेर ३.४१ खरब पुगेको भए पनि कर्जा प्रवाह भने २.१२ खरबबाट ९.९१ प्रतिशतले घटेर १.९१ खरब मा सीमित भएको छ । निक्षेप बढे पनि कर्जा लगानी घटेका कारण बैंकको कर्जा–निक्षेप अनुपात ६६.०८ प्रतिशतबाट घटेर ६०.२२ प्रतिशतमा झरेको छ ।
बजारमा लगानीको वातावरण खस्कनु, खराब कर्जा उच्च रहेकाले बैंक स्वयं कर्जा विस्तारमा रक्षात्मक बन्नु र लगानीयोग्य रकम भएर पनि बैंकले नयाँ सुरक्षित कर्जा क्षेत्र पहिल्याउन नसकेको देखिन्छ ।
यद्यपि समीक्षा अवधिमा बैंकको खुद नाफा १२.२१ करोडबाट ४.३२ प्रतिशतले सामान्य बढेर १२.७४ करोड पुगेको देखिन्छ, तर निष्क्रिय कर्जा १० प्रतिशतको संघारमा पुग्नु, सञ्चित नोक्सानी १५.३९ अरब नाघ्नु र कर्जा प्रवाह घट्नुले बैंक चरम वित्तीय दबाबमा रहेको पुष्टि गर्छ ।
बैंकले आगामी दिनमा आक्रामक व्यवसाय विस्तार भन्दा पनि खराब कर्जा असुली र सम्पत्तिको गुणस्तर सुधारमा ध्यान केन्द्रित नगरेसम्म वित्तीय स्थिति सहज हुने देखिँदैन ।
