विश्व खबर 
काठमाडौ – जाडो मौसममा घाम ताप्नु शरीर न्यानो बनाउने माध्यम मात्र होइन, शारीरिक तथा मानसिक स्वास्थ्यका लागि पनि उपयोगी मानिन्छ । पर्याप्त मात्रामा घामको प्रकाशमा बस्दा शरीरलाई भिटामिन ‘डी’ प्राप्त हुनुका साथै हड्डीको स्वास्थ्य, निद्रा र मानसिक स्वास्थ्यमा समेत सकारात्मक प्रभाव पर्न सक्छ ।
घामको प्रकाशबाट शरीरले प्राकृतिक रूपमा भिटामिन ‘डी’ उत्पादन गर्छ । यसले क्याल्सियम र फस्फोरसको अवशोषणमा सहयोग पुर्याउँछ, जसका कारण हड्डी र दाँत बलियो तथा स्वस्थ राख्न मद्दत मिल्छ । शरीरमा भिटामिन ‘डी’ को कमी हुँदा हड्डी कमजोर हुने र विभिन्न समस्या देखिन सक्ने भएकाले यसको पर्याप्तता महत्त्वपूर्ण मानिन्छ ।
घामको प्रकाशले शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक प्रणालीलाई सामान्य रूपमा काम गर्न सहयोग पुर्याउँछ। भिटामिन ‘डी’ ले प्रतिरक्षा प्रणालीको कार्यमा भूमिका खेल्ने भएकाले यसको पर्याप्तता स्वास्थ्यका लागि उपयोगी हुन्छ । यद्यपि, घाम ताप्दैमा रुघाखोकी, फ्लु वा अन्य मौसमी संक्रमणबाट पूर्ण रूपमा जोगिन सकिन्छ भन्ने होइन ।
घामको प्रकाशले मानसिक स्वास्थ्य र मनोदशामा पनि प्रभाव पार्छ। प्राकृतिक प्रकाशको सम्पर्कले मस्तिष्कमा सेरोटोनिनको स्तर र शरीरको जैविक घडीलाई सन्तुलित राख्न सहयोग गर्न सक्छ । विशेषगरी जाडोयाममा देखिने अल्छीपना, थकान र मनोदशामा आउने परिवर्तन कम गर्न बिहानको प्राकृतिक प्रकाश उपयोगी हुन सक्छ ।
त्यस्तै, दिनको समयमा प्राकृतिक प्रकाशमा बस्दा शरीरको निद्रा र जागरण चक्र व्यवस्थित हुन मद्दत पुग्छ । यसले राति मेलाटोनिन हर्मोनको उत्पादनलाई उचित समयमा सक्रिय बनाउन सहयोग गर्ने भएकाले निद्राको गुणस्तर सुधार हुन सक्छ। चिसो मौसममा घाम ताप्दा शरीर न्यानो राख्न र सहज महसुस गर्न पनि मद्दत मिल्छ ।
स्वास्थ्यका लागि बिहानको नरम घाममा केही समय बिताउनु उपयोगी हुन्छ । सामान्यतया बिहान ८ देखि १० बजेसम्मको घाम ताप्ने सुझाव दिइए पनि भिटामिन ‘डी’ उत्पादनका लागि आवश्यक समय मौसम, स्थान, छालाको रङ र घामको तीव्रताअनुसार फरक पर्छ । त्यसैले सबैका लागि दिनको २० देखि ३० मिनेट नै पर्याप्त हुन्छ भन्ने छैन ।
घाम ताप्दा छालाको सुरक्षामा पनि ध्यान दिनुपर्छ । अत्यधिक पराबैंगनी किरणको सम्पर्कले छालामा क्षति पुर्याउन सक्छ । त्यसैले धेरै कडा घाममा लामो समय बस्नु हुँदैन र आवश्यकताअनुसार छाया, कपडा तथा सनस्क्रिनको प्रयोग गर्नुपर्छ ।
