विश्व खबर 
काठमाडौं– निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा मधेशको राजनीतिक वातावरण चर्किंदै गएको छ ।
राजनीतिक दल र उम्मेदवारका घरदैलो, सभाहरू र भेलाहरूले मधेशमा चुनावी उन्माद बढाइरहेका छन् ।
विघटित प्रतिनिधिसभाको सबैभन्दा ठूलो दल, नेपाली कांग्रेसले मधेश प्रदेशको जनकपुरबाट आफ्ना घोषणापत्र सार्वजनिक गर्यो ।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)ले पनि मधेशबाटै आफ्नो चुनावी अभियान सुरु गर्दै प्रस्तावित प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन)ले जनकपुरबाटै चुनावी कार्यक्रम थालिएका छन् ।
अन्य दल र उम्मेदवारहरूको मधेशमा गतिविधि बढ्दै जाँदा यहाँको राजनीति थप तातिएको छ ।
केही शीर्ष नेताहरू मधेशबाट उम्मेदवार भएकाले पनि मधेशको राजनीतिक चहलपहलमा वृद्धि भएको हो ।
मधेशका विभिन्न क्षेत्रबाट उम्मेदवार रहेका नेताहरूमा कांग्रेस सभापति तथा पार्टीबाट प्रधानमन्त्रीको प्रस्तावित उम्मेदवार गगनकुमार थापा, नेकपा सहसंयोजक तथा पूर्वप्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपाल, जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) अध्यक्ष उपेन्द्र यादव, आम जनता पार्टी (आजपा) अध्यक्ष प्रभु साह, पत्रकार ऋषि धमला, राष्ट्रिय मुक्ति पार्टी (रामुपा) अध्यक्ष राजेन्द्र महतो, जनमत पार्टी अध्यक्ष डा. सिके राउत, रास्वपा नेता अमरेशकुमार सिंह लगायत छन् ।
प्रत्यक्षतर्फ मधेशमा ३२ सिट छन्, र सरकार बनाउन वा गिराउनमा यस क्षेत्रको भूमिका निर्णायक छ ।
यसकारण सबैको ध्यान मधेशतिर केन्द्रित छ ।
कांग्रेसबाट प्रधानमन्त्रीका उम्मेदवार थापाले सर्लाही–४ बाट उम्मेदवारी दिएका छन् ।
उनले मधेश र काठमाडौंको सम्बन्ध मजबुत बनाउँदै मधेशका समस्या समाधानमा सक्रिय भूमिका खेल्ने बताएका छन् ।
नेकपा सहसंयोजक नेपालले रौतहट–१ बाट उम्मेदवारी दिएका छन् ।
रौतहट आफ्नो गृहजिल्ला भएकाले नेपाल यहाँ राजनीतिक ‘चतुर खेलाडी’को रूपमा परिचित छन् ।
जसपा अध्यक्ष यादव, रामुपा अध्यक्ष महतो, आजपा अध्यक्ष साह र जनमत अध्यक्ष राउत पनि राष्ट्रिय राजनीतिमा महत्वपूर्ण प्रभाव राख्ने नेताहरू हुन् ।
२०६४ सालमा देशव्यापी माओवादी लहर चल्दा मधेशमा मधेशवादी दलको प्रभुत्व थियो ।
२०७० को निर्वाचनमा यसमा केही परिवर्तन आए पनि २०७४ मा कांग्रेस र २०७९ मा एमालेले प्रभाव जमाए ।
विगत १८ वर्षमा मधेशवादी दलहरू आन्तरिक टुटफुट र सत्तास्वार्थमा कमजोर भए ।
मधेशी जनताको विकास र समृद्धि सुनिश्चित गर्न उनीहरू असफल रहे ।
यसपटक, १८ वर्षपछि, मधेशी मतदाताले आफ्नो मनको बाटो फेरिरहेको देखिन्छ ।
यस अवसरको फाइदा नयाँ दल, जस्तै रास्वपा, ले उठाउन सक्छ ।
तर कांग्रेस, एमाले, नेकपा, जसपा र जनमतका पारंपरिक दलहरूको पकड अझै बलियो छ ।
यसपटक परम्परागत दल मात्र नभई ‘मसिहा’ नेताहरू र नयाँ दलहरूबीच कडा प्रतिस्पर्धा हुनेछ ।
मधेशी दलका शीर्ष नेताहरूले यस निर्वाचनमा केवल कांग्रेस, एमाले, नेकपासँग नभई रास्वपा र आजपासँग पनि प्रतिस्पर्धा गर्नु परेको छ ।
मधेशको राजनीति अब पूर्वानुमान गर्न कठिन बनेको छ ।
पत्रकार सञ्जय तिवारीका अनुसार, ‘विगतमा मधेशवादी दलको प्रभाव ठुलो थियो, तर यसपटक रास्वपा र अन्य दलहरूको प्रभावले मधेशी दलका लागि चुनाव जित्न चुनौतीपूर्ण बनाएको छ ।’
उम्मेदवारहरूले आफ्नो प्रतिबद्धतापत्र सार्वजनिक गर्दै चुनावी दौडधुपमा छन् ।
विजयी हुने दाबी गर्दै सभासम्म पुग्ने क्रममा मधेशी मतदाता कुनतर्फ झुक्नेछन् र यसले राष्ट्रिय राजनीतिमा कस्तो प्रभाव पार्नेछ भन्ने सबैको नजर यस क्षेत्रमै केन्द्रित छ ।
