विश्व खबर 
काठमाडौं – दाङको देउखुरीमा सञ्चालित प्रगन्ना सिँचाइ प्रणालीले हाल ५८ हजार हेक्टर खेतीयोग्य जमिनमा सिँचाइ सुविधा पुर्याउँदै आएको छ । लमही नगरपालिका र राप्ती गाउँपालिकाका विभिन्न क्षेत्रमा सिँचाइ सुविधा उपलब्ध गराउने उद्देश्यले सञ्चालन गरिएको यस प्रणालीबाट तीनवटा इन्टेकमार्फत पानी वितरण हुँदै आएको छ ।
सिँचाइ तथा जलस्रोत व्यवस्थापन आयोजनाअन्तर्गत सञ्चालित उक्त प्रणालीको सुरुवात २०५५ सालमा भएको हो । आयोजनाका सूचना अधिकारी खुमानन्द वलीका अनुसार पहिलो चरणका निर्माण कार्य कुवेत फण्डको सहयोगमा २०६४ सालमा सम्पन्न भएका थिए । त्यसयता सिञ्चित क्षेत्रको आधुनिकीकरण, विस्तार तथा संरक्षणका काम निरन्तर भइरहेका छन् ।
गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा आयोजनाले नहर निर्माण, सिञ्चित क्षेत्र संरक्षण तथा तटबन्ध निर्माणका काम गरेको थियो । यस अवधिमा मौरीघाट शाखा नहरअन्तर्गत ४२२ मिटर बारीकुलो र बाराखुट्टी शाखा नहरअन्तर्गत ३६६ मिटर वीरघाट कुलो निर्माण गरिएको छ ।
त्यस्तै, केरोनिया गाउँ क्षेत्रको बस्ती र खेतीयोग्य जमिन संरक्षणका लागि ६४४ मिटर तथा लमही नगरपालिका–२ को रनियापुर क्षेत्रमा २८८ मिटर तटबन्ध निर्माण गरिएको सूचना अधिकारी वलीले जानकारी दिए ।
प्रगन्ना सिँचाइ प्रणाली विस्तारअन्तर्गत लमही नगरपालिकाका विभिन्न वडामा पर्ने सतपेरिया क्षेत्रको एक हजार २०८ हेक्टर खेतीयोग्य जमिनमा सिँचाइ सुविधा पुर्याउने तयारीसमेत पूरा भएको छ ।
गुरुयोजनाअनुसार नहर सुधार र संरक्षण
आयोजनाले सिञ्चित क्षेत्रको संरक्षण तथा नहर सुधारका लागि आर्थिक वर्ष २०७२/७३ देखि गुरुयोजनाअनुसार काम गर्दै आएको छ । वार्षिक बजेटको सीमाभित्र रहेर ठेक्का आह्वान गरी निर्माण कार्य सञ्चालन हुँदै आएको छ ।
आयोजनाका लेखा अधिकृत नवराज वलीका अनुसार प्रगन्ना सिँचाइ प्रणालीतर्फ सम्झौता गरिएका १८ वटा मुख्य ठेक्कामध्ये १७ वटा सम्पन्न भइसकेका छन् । ती ठेक्काअन्तर्गत राप्ती नदीको दायाँ किनारका विभिन्न स्थानमा तटबन्ध निर्माण, मौरीघाट, बाराखुट्टी र भिप्रिया कुलोका नहर तथा लाइनिङ निर्माण र रसिनियापुर, भानपुर तथा अगैयापुरलगायतका गाउँ संरक्षणका काम सम्पन्न भएका छन् ।
लमही नगरपालिका–२ स्थित रसिनियापुर क्षेत्रको सिञ्चित जमिन संरक्षणका लागि भइरहेको अर्को ठेक्काको काम भने जारी छ । उक्त कामको करिब ७५ प्रतिशत प्रगति भएको आयोजनाले जनाएको छ ।
निर्माण सामग्रीको गुणस्तर परीक्षण गर्न प्रयोगशाला
आयोजनाले निर्माण कार्यको गुणस्तर सुनिश्चित गर्न आफ्नै प्रयोगशाला स्थापना गरी सञ्चालन गर्दै आएको छ । आर्थिक वर्ष २०७८/७९ देखि प्रयोगशालामार्फत ग्याबियन तार, फिल्ड डेन्सिटी तथा कङ्क्रिटका विभिन्न गुणस्तर परीक्षण हुँदै आएको छ ।
प्रयोगशालाको क्षमता अभिवृद्धि गर्न आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा नयाँ भवन निर्माण गर्नुका साथै थप उपकरण खरिद गरिएको सूचना अधिकारी वलीले बताउनुभयो। प्रयोगशालाबाट आयोजनाका निर्माण कार्यसँगै आसपासका अन्य सरकारी निकाय, स्थानीय तह तथा निर्माण व्यवसायीलाई पनि निर्माण सामग्रीको गुणस्तर परीक्षण सेवा उपलब्ध हुँदै आएको छ ।
सम्पादनअघि पुष्टि गर्नुपर्ने तथ्यस् समाचारको सुरुमै उल्लेख भएको ५८ हजार हेक्टर सिञ्चित क्षेत्रफल र विस्तारका क्रममा रहेको सतपेरियाको एक हजार २०८ हेक्टर क्षेत्रफलबीचको सम्बन्ध स्पष्ट पार्नु आवश्यक छ । साथै, प्रयोगशालासम्बन्धी मूल विवरण अन्तिम वाक्यमा अपूरो भएकाले उपलब्ध तथ्यका आधारमा मात्र समाचार टुङ्ग्याइएको छ ।
