विश्व खबर 
वाशिङटन- अमेरिकाले विगत एक वर्षमा इजरायलबाट धेरै पटक चेतावनी पाएको थियो कि इरानले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको हत्या गर्न चाहन्छ, जसमा टर्कीमा एयर फोर्स वानको गोप्य चालबाजीअघिको चेतावनी पनि समावेश छ ।
तर अमेरिकी गुप्तचर अधिकारीहरूले यी चेतावनीहरू स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि गर्न नसकेको एक वर्तमान र दुई पूर्व अमेरिकी अधिकारीले बताएका छन् ।
स्रोतका अनुसार, अमेरिकी गुप्तचर संस्थाहरूलाई दिइएका र केही अवस्थामा इजरायली अधिकारीहरूले प्रत्यक्ष रूपमा वरिष्ठ ह्वाइट हाउस अधिकारीहरूलाई सुनाएका यी चेतावनीहरूमा ट्रम्पलाई स्नाइपरले गोली हान्ने वा ठूलो सार्वजनिक कार्यक्रममा चक्कुले आक्रमण गर्न कसैलाई भर्ती गर्ने सम्भावित योजनाहरू समावेश थिए ।
स्रोतका अनुसार यी सुझावहरू जुन २०२५ को १२-दिने युद्धभन्दा अगाडि सुरु भएका थिए र फेब्रुअरीमा अमेरिकाले इरानविरुद्ध युद्ध गर्ने निर्णय गर्नुभन्दा पहिले तीव्र भएका थिए ।
सबैभन्दा विस्तृत चेतावनी जुलाईमा अंकारामा भएको नाटो शिखर सम्मेलनभन्दा अगाडि आएको थियो, अमेरिकी अधिकारी र अर्का जानकार व्यक्तिले बताए ।
इजरायली अधिकारीहरूले ह्वाइट हाउसलाई गुप्तचर सूचना दिएका थिए जसअनुसार इरानले शिखर सम्मेलनका लागि एयर फोर्स वानमा यात्रा गर्दा ट्रम्पलाई काँधबाट प्रहार गर्ने मिसाइलले मार्न सक्ने सम्भावना थियो ।
अमेरिकी गुप्तचर समुदायले लामो समयदेखि आकलन गर्दै आएको छ कि इरानले २०२० मा ट्रम्पले इरानी सैन्य कमाण्डर कासेम सुलेमानीको हत्या गरेको बदला लिन चाहन्छ ।
तर सीआईएले गत वर्षको सुरुदेखि इजरायली गुप्तचरले साझा गरेका ट्रम्पको ज्यानसम्बन्धी केही विशिष्ट खतराहरूको पुष्टि गर्न नसकेको अधिकारीहरूले बताए ।
नाटो प्रकरणको मामलामा, एक टर्की अधिकारीले ट्रम्पको ज्यानमा खतराको इजरायली दाबीको पुष्टि गर्न आफ्नो देशको गुप्तचर संस्थासँग पनि कुनै प्रमाण नभएको बताए ।
आयोजक राष्ट्रले यो आकलन अमेरिकीहरूसँग साझा गरेको थियो ।
पुष्टिको अभावका बावजुद, ह्वाइट हाउस अधिकारी र सिक्रेट सर्भिसले अत्यधिक सतर्कताका रूपमा खतराहरू न्यूनीकरण गर्न कदम चालेका थिए, जसमा टर्की यात्राको क्रममा एक असाधारण धोखा अभियान समावेश थियो जसमा ट्रम्पलाई एयर फोर्स वानबाट अर्को विमानमा सारिएको थियो ।
यस प्रकरणले कसरी इजरायली गुप्तचरले तेहरानसँगको तनाव बढेको समयमा ट्रम्प प्रशासनको इरानसम्बन्धी निर्णय प्रक्रियालाई प्रभावित गरिरहेको छ, र इरानको समग्र खतरामाथि अमेरिकी र इजरायली गुप्तचर आकलनहरूबीचको व्यापक मतभेदलाई उजागर गर्छ ।
अमेरिकी गुप्तचर संस्थाहरूले आकलन गरेका थिए कि इरानले सक्रिय रूपमा आणविक हतियार निर्माण गरिरहेको छैन, जबकि इजरायलले तेहरानले ठूलो खतरा उत्पन्न गरेको तर्क गरिरहेको थियो ।
अमेरिकी गुप्तचर समुदायको प्रतिवेदनका बावजुद, ट्रम्पले फेब्रुअरीमा इरानमा आक्रमण गर्न अघि बढे ।
रोयटर्सले पहिले नै रिपोर्ट गरेअनुसार, ट्रम्पले सैन्य अभियान सुरु गर्नुअघि तेहरानले उनको हत्या गर्ने प्रयास गरेको इजरायलले साझा गरेको गुप्तचर सूचनालाई पनि ध्यानमा राखेका थिए ।
इजरायली दूतावासका एक प्रवक्ताले इजरायलले अमेरिकी नीतिलाई प्रभावित पार्न आफ्नो गुप्तचर सूचना प्रयोग गरिरहेको आरोपलाई खण्डन गरे ।
प्रवक्ताले भने, “इजरायलले गुप्तचर सूचना साझेदारीमार्फत अमेरिकी नीतिलाई प्रभावित पार्न खोजिरहेको दाबी गर्नेहरूले नै आफ्नो एजेन्डा पूरा गर्न इजरायलले महत्त्वपूर्ण जानकारी लुकाएको आरोप पनि लगाउनेछन् ।”
ह्वाइट हाउस र सीआईए दुवैले टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरे ।
सिक्रेट सर्भिसका प्रवक्ता एन्थोनी गुग्लिएल्मीले विशिष्ट गुप्तचर मामिलाहरूबारे छलफल गर्न अस्वीकार गरे तर भने कि संस्था भर्खरैका हत्या प्रयास र राष्ट्रपतिविरुद्धका धम्कीहरूमा वृद्धिबीच ट्रम्पको सुरक्षामा केन्द्रित छ ।
उनले भने, “अमेरिकी सिक्रेट सर्भिसले हाम्रा सुरक्षात्मक कार्यहरूलाई वास्तविक समयमा र हामीले सुरक्षित गर्ने हरेक स्थानमा मार्गदर्शन गर्न विभिन्न प्रकारका जानकारीहरूको निरन्तर विश्लेषण गर्दछ ।”
नजिकको गठबन्धन
अमेरिका लामो समयदेखि मध्य पूर्वका मामिलाहरू, विशेष गरी इरानसँग सम्बन्धित विषयहरूमा इजरायली गुप्तचरमा निर्भर रहँदै आएको छ ।
वर्तमान र पूर्व अधिकारीहरूका अनुसार, इजरायली गुप्तचर सूचना सामान्यतया औपचारिक च्यानलहरूमार्फत सीआईए वा राष्ट्रिय सुरक्षा संस्था (NSA) मा प्रवाहित हुन्छ र त्यसपछि विश्लेषण गरिन्छ, दुई पूर्व अमेरिकी अधिकारीले बताए ।
अमेरिकी गुप्तचर संस्थाहरू प्रायः इजरायली सूचनाको पुष्टि गर्न सक्दैनन् तर यसको विश्वसनीयता र शुद्धतामा निर्णय गर्न अन्य प्रकारका जानकारीहरू प्रयोग गर्छन्, अधिकारीहरूले बताए ।
इरानमा भएका दुई अमेरिकी सैन्य आक्रमणहरूको अवधिमा धेरै पटक, सीआईएले इरानबाट हुने खतराहरू, ट्रम्पको हत्या गर्ने कुनै पनि योजनासम्बन्धी इजरायली गुप्तचर सूचनामा ‘कम विश्वास’ भएको आकलन गरेको थियो, एक पूर्व अधिकारी र अर्को जानकार व्यक्तिका अनुसार ।
यी आकलनहरू प्रशासनभित्र कति व्यापक रूपमा प्रसारित भएका थिए भन्ने स्पष्ट छैन ।
NSA ले टिप्पणी गर्न अस्वीकार गर्यो ।
दुई पूर्व अमेरिकी अधिकारीहरूले रोयटर्सलाई बताएअनुसार, विगत एक वर्षमा धेरै पटक वरिष्ठ इजरायली अधिकारी र प्रतिनिधिहरूले ह्वाइट हाउसलाई फोन गरे, जसमा सिचुएसन रुमबाट पनि, वरिष्ठ ट्रम्प अधिकारीहरूलाई इरानी खतराहरूबारे प्रत्यक्ष रूपमा जानकारी गराए ।
यो प्रत्यक्ष संलग्नता ट्रम्प प्रशासनभित्र अमेरिकी गुप्तचर साझेदारीमा आएको अवरोधको बीचमा आएको हो ।
गत वर्ष, राष्ट्रिय गुप्तचर निर्देशक (ODNI) को कार्यालयसँगको तनाव बढेपछि, सीआईएले राष्ट्रिय गुप्तचर परिषद् (NIC) सँग संयुक्त आकलनहरूमा काम गर्न बन्द गरेको थियो, पूर्व अधिकारीहरूले बताए ।
NIC भनेको ODNI को निरीक्षणमा रहेको अमेरिकी गुप्तचर समुदायको विशिष्ट विश्लेषणात्मक समूह हो जसले व्यापक गुप्तचर समुदायको दृष्टिकोण झल्काउने प्रतिवेदनहरू तयार गर्छ, जसमा CIA यसको आकलनमा सबैभन्दा ठूलो योगदानकर्ता हो ।
अधिकारीहरू र अर्को जानकार व्यक्तिका अनुसार, ODNI मा भर्खरै भएको कर्मचारी कटौतीका कारण पनि इरानसम्बन्धी NIC का हालैका आकलनहरू कम भएका छन् । –रोयटर्स
