विश्व खबर 
काठमाडौं– नेपालको विप्रेषण (रेमिट्यान्स) इतिहासमा आइएमईको नाम अब मात्र एउटा कम्पनी नभएर एउटा आन्दोलन, एउटा युगको प्रतिनिधित्व गर्ने ब्रान्ड बनेको छ। वैदेशिक रोजगारीका लागि विदेशिने नेपालीले जब हुन्डी र साथीमार्फत पैसा पठाउँथे, न त सुरक्षा थियो, न पारदर्शिता—त्यसै समय एक सानो कोठाबाट सुरु भएको ‘इन्टरनेसनल मनी एक्सप्रेस (IME)’ ले आर्थिक क्रान्तिको बीउ रोप्यो।
२००१ मा चन्द्र ढकाल र उनका भाइ हेमराज ढकालले सुरु गरेको आइएमई मनी ट्रान्सफर अब २५ औं वर्षमा प्रवेश गरिसकेको छ। त्यही कोठाबाट सुरु भएको व्यवसाय अहिले बैंक, इन्स्योरेन्स, अटोमोबाइल, ऊर्जा, पर्यटन, सूचना प्रविधि, ट्राभल र केबलकारसम्म फैलिएको ठूलो ग्रुप बनेको छ।
रेमिट्यान्सको वैधानिक ढोका खोल्ने सुरुआत
२० वर्षअघि नेपाल राष्ट्र बैंकसँग मलेसिया, कतार, साउदी अरेबिया र कोरियालगायत मुलुकबाट वैध रुपमा विप्रेषण भित्र्याउने अनुमति माग्दै ढकाल दाजुभाइले प्रस्ताव राखे। राष्ट्र बैंकले अनुमति दिएपछि, सुरु भयो नेपालमै पहिलो रेमिट्यान्स कम्पनीको औपचारिक यात्रा।
“सुरुमा त हामीले रकम सुरक्षित रूपमा घरसम्म पुर्याइदिन्छौं भन्दा मानिसहरू पत्याउन तयार थिएनन्,” सम्झन्छन् अध्यक्ष ढकाल, “तर इमानदारी, मिहिनेत र पारदर्शिताले हामीले विश्वास जित्यौं।”
विप्रेषणमार्फत सामाजिक सुरक्षा र अर्थतन्त्रमा योगदान
आइएमईले सुरु गरेको सेवा पैसा पठाउने माध्यम मात्रै रहेन। यो विदेशमा श्रम गरिरहेका लाखौं नेपालीसँग नेपाललाई जोड्ने पुल बन्यो। रेमिट्यान्सको औपचारिकिकरणले मात्र होइन, यसले सरकारको राजस्व संकलनमा वृद्धि गर्यो, विदेशी मुद्रा सञ्चितिमा योगदान पुर्यायो, र ग्रामीण अर्थतन्त्रमा जीवन्तता थप्यो।
सुरक्षाको दृष्टिकोणले पनि यो पहल क्रान्तिकारी रह्यो। हुन्डीमार्फत हुने आपराधिक गतिविधिहरू न्यूनीकरणमा आइएमईको भूमिकालाई नजरअन्दाज गर्न सकिन्न।
सेवा विस्तार र डिजिटल युगमा संक्रमण
विगत दुई दशकमा आइएमईले सेवा विस्तारको चमत्कारी यात्रामा आफूलाई अनवरत रूपले बदलिरहेको छ। आज यो कम्पनीले ५० भन्दा बढी मुलुकबाट सेवा दिइरहेको छ, नेपालभर १०,००० भन्दा बढी एजेन्ट नेटवर्क विस्तार गरिसकेको छ।
गाउँ–गाउँमा बैंक तथा वित्तीय संस्था नपुगेका ठाउँमा समेत आइएमईको पहुँच पुगिसकेको छ। मोबाइलमार्फत रकम प्राप्त गर्ने, डिजिटल भुक्तानी, ट्राभल र टुरिज्म प्याकेजदेखि इन्टरनेट तथा टिभी बिल भुक्तानीसम्मको सेवा पनि यो ग्रुप अन्तर्गत पाइन्छ।
‘ब्रान्ड आइएमई’—नेपाली जनजीवनसँग गाभिएको नाम
आज आइएमई केवल मनी ट्रान्सफर कम्पनी होइन। यो एक ब्रान्ड हो, जुन सायदै कुनै नेपाली परिवारको जीवनशैलीबाट टाढा होला। वैदेशिक रोजगारीमा गएका बाबु, दाइ, श्रीमान वा छोरा–छोरीको पसिनाको कमाइलाई सुरक्षित रूपमा घरसम्म पुर्याउने नाम आइएमई हो। यही कारण, आइएमई अहिले ‘रेमिट्यान्स’ शब्दको पर्यायजस्तै बनेको छ।
नेपालको रेमिट्यान्स इतिहासमा आइएमईले २५ वर्षमा दिएको योगदान विशिष्ट छ। केवल व्यवसायको सफलताको कथामात्र होइन, यो राष्ट्रको अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड बनेको विप्रेषण प्रणालीलाई सुरक्षित, कानुनी र सुलभ बनाउने दूरदृष्टिको कथा हो। यो एउटा उदाहरण हो, जहाँ एक कोठाबाट सुरु भएको यात्राले अब एक आर्थिक साम्राज्य बनाइसकेको छ।
