काठमाडौं–करिब दुई महिनादेखि रिक्त रहेको नेपाल राष्ट्र बैंकको गभर्नर पदमा विश्व पौडेललाई नियुक्त गर्न सत्तारूढ र विपक्षी नेताबीच सहमति बनेको छ।
प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाबीच मंगलबार बिहान बालुवाटारमा भएको छलफलपछि राष्ट्रिय योजना आयोगका पूर्वउपाध्यक्ष डा. विश्व पौडेललाई गभर्नर बनाउन सहमति जुटेको हो।
राजनीतिक सहमतिबाट अघि बढ्यो प्रक्रिया
बालुवाटारमा भएको छलफलमा अर्थमन्त्री विष्णु पौडेल र गृहमन्त्री रमेश लेखक समेत सहभागी थिए। स्रोतका अनुसार छलफल सकारात्मक ढंगले टुंगिएपछि आजै गभर्नर नियुक्त गर्ने गरी प्रक्रिया अघि बढाइएको हो। छलफलपछि अर्थमन्त्री पौडेलले गभर्नर सिफारिस समितिको बैठक मंगलबार अपराह्न ४ बजेका लागि बोलाएका छन्।
समिति पुनर्गठन हुँदै अहिलेको स्वरूपमा पुगेको
नेपाल राष्ट्र बैंक ऐनअनुसार गठित गभर्नर सिफारिस समितिमा अर्थमन्त्रीको अध्यक्षता रहने व्यवस्था छ। अन्य दुई सदस्यहरूमा यसअघि राष्ट्र बैंकका पूर्वगभर्नर विजयनाथ भट्टराई र पूर्वउपाध्यक्ष डा. विश्व पौडेल थिए। भट्टराईले राजीनामा दिएपछि महाप्रसाद अधिकारी सदस्य बने। त्यसपछि डा. पौडेलले पनि समिति छाडेपछि डा. पोषराज पाण्डे नयाँ सदस्य नियुक्त गरिए। अहिले समिति विष्णु पौडेल (अध्यक्ष), महाप्रसाद अधिकारी र डा. पोषराज पाण्डे को संयोजनमा रहेको छ।
आजै मन्त्रिपरिषद् बैठकबाट औपचारिक नियुक्तिको सम्भावना
सिफारिस समितिको बैठकबाट कम्तीमा तीन जनाको नाम सिफारिस हुने छ, जसमा एक डेपुटी गभर्नर पनि समावेश हुने सम्भावना छ। समितिको सिफारिससहितको प्रतिवेदन तयार भएसँगै आज साँझ ५ बजेका लागि मन्त्रिपरिषद् बैठक पनि बोलाइएको छ। मन्त्रिपरिषदबाट विश्व पौडेलको नाममा औपचारिक नियुक्ति हुने संकेत सरकार स्रोतहरूले दिएका छन्।
प्रधानमन्त्रीको अस्वस्थताले ढिलाइ
यसअघि सोमबार नै गभर्नर नियुक्ति गर्ने तयारी भए पनि प्रधानमन्त्री ओलीको स्वास्थ्यमा समस्या देखिएपछि प्रक्रिया एक दिन पछि सारिएको थियो। आजको राजनीतिक सहमतिले प्रक्रिया पुनः सक्रिय भएको हो।
कस छन् डा. विश्व पौडेल?
डा. पौडेल अर्थशास्त्रमा दीर्घ अनुभव बोकेको नाम हो। उनी राष्ट्रिय योजना आयोगका उपाध्यक्ष (२०७२–२०७३) रहेका थिए र नेपालको आर्थिक नीतिमा योगदान पु¥याएका छन्। उनले वैदेशिक लगानी, राजस्व नीति, र वित्तीय सुधारका क्षेत्रमा काम गरेका छन्। पछिल्लो समय निजी तथा सरकारी निकायहरूमा सल्लाहकारको रूपमा क्रियाशील थिए।
प्रशासनिक भन्दा राजनीतिक समीकरण प्रभावशाली
नेपाल राष्ट्र बैंकको नेतृत्व एक स्वतन्त्र, पेसागत, र विश्वसनीय व्यक्तित्वद्वारा हुनुपर्ने अपेक्षा रहँदै आएको छ। तर गभर्नर नियुक्ति जस्तो संवेदनशील पदमा समेत सत्तारूढ दल र प्रमुख विपक्षी दलबीचको सहमतिमा व्यक्ति चयन हुनुले राजनीतिक हस्तक्षेप र शक्ति–सन्तुलनको प्रभाव स्पष्ट देखिन्छ।
विश्व पौडेलको गभर्नर नियुक्तिले नेपाल राष्ट्र बैंकको नेतृत्वमा नयाँ मोड ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ। तर, नियुक्तिको पृष्ठभूमिमा देखिएको राजनीतिक सहमति र प्रक्रिया ढिलाइले यो निर्णयमा व्यावसायिकता भन्दा राजनीतिक समीकरण हावी भएको आलोचना पनि निम्त्याउने देखिन्छ। आज साँझ मन्त्रिपरिषद्ले औपचारिक निर्णय गरेपछि पौडेललाई नेपाल राष्ट्र बैंकको १८औं गभर्नर बनाइनेछ।























