विश्व खबर 
काठमाडौं – नोभेम्बर ३ तारिख विश्व इतिहासमा अन्तरिक्ष विज्ञान र राजनीतिक घटनाक्रमका दृष्टिले महत्त्वपूर्ण दिनका रूपमा स्मरण गरिन्छ । सन् १९५७ नोभेम्बर ३ मा सोभियत संघले ‘स्पुतनिक–२’ अन्तरिक्षयान प्रक्षेपण गरी लाइका नामक कुकुरलाई पृथ्वीको कक्षमा पठाएको थियो । त्यस्तै, सन् १९०३ मा पनामाले कोलम्बियाबाट स्वतन्त्र भएको घोषणा गरेको थियो भने सन् १९६४ मा अमेरिकामा राष्ट्रपति निर्वाचन भएको थियो ।
पनामाको स्वतन्त्रता (१९०३)
सन् १९०३ नोभेम्बर ३ मा पनामाले कोलम्बियाबाट अलग भई स्वतन्त्र गणतन्त्र घोषणा गर्यो । स्वतन्त्रताको आन्दोलनमा संयुक्त राज्य अमेरिकाको समर्थन र रणनीतिक भूमिका थियो । त्यसपछि सन् १९०४ मा अमेरिका र पनामाबीच भएको सन्धिले पनामा नहर निर्माणको बाटो खुलाएको थियो । नहर सन् १९१४ मा सञ्चालनमा आएको थियो ।
स्पुतनिक–२ मार्फत लाइका अन्तरिक्षमा (१९५७)
सन् १९५७ नोभेम्बर ३ मा सोभियत संघले स्पुतनिक–२ अन्तरिक्षयान प्रक्षेपण गर्दा त्यसमा लाइका नामक कुकुरलाई राखिएको थियो। पृथ्वीको कक्षमा पुग्ने पहिलो जीवित प्राणी बनेकी लाइकाको यात्राले अन्तरिक्ष अनुसन्धानमा नयाँ अध्याय थपेको थियो। यद्यपि, अन्तरिक्षयानमा फर्कने व्यवस्था नभएकाले लाइका पृथ्वीमा जीवित फर्किन सकिनन्। नासाका अनुसार अन्तरिक्षमा पुगेको केही घण्टापछि अत्यधिक तापका कारण उनको मृत्यु भएको थियो।
अमेरिकामा राष्ट्रपति निर्वाचन (१९६४)
सन् १९६४ नोभेम्बर ३ मा अमेरिकामा राष्ट्रपति निर्वाचन भएको थियो। उक्त निर्वाचनमा डेमोक्रेटिक पार्टीका उम्मेदवार तथा तत्कालीन राष्ट्रपति लिन्डन बी. जोन्सनले रिपब्लिकन पार्टीका उम्मेदवार ब्यारी गोल्डवाटरलाई ठूलो मतान्तरले पराजित गरेका थिए। जोन्सनले लोकप्रिय मतको करिब ६१ प्रतिशत प्राप्त गरेका थिए ।
सम्पादकीय तथ्य–जाँचः उपलब्ध मूल सामग्रीमा इरानको नयाँ संविधान नोभेम्बर ३, १९७९ मा अनुमोदन भएको र डोमिनिकन गणतन्त्रको गृहयुद्ध सोही दिन अन्त्य भएको उल्लेख छ । यी मिति सही देखिँदैनन् । इरानको नयाँ संविधान डिसेम्बर २–३, १९७९ मा भएको जनमतसङ्ग्रहबाट अनुमोदित भएको थियो। तेहरानस्थित अमेरिकी दूतावास नोभेम्बर ४ मा कब्जा गरिएको थियो । डोमिनिकन गणतन्त्रमा भने अगस्ट ३१, १९६५ मा मेलमिलापसम्बन्धी सम्झौतामा हस्ताक्षर भएको थियो । त्यसैले यी दुई घटनालाई नोभेम्बर ३ को सूचीबाट हटाइएको छ ।
