विश्व खबर 
काठमाडौं– इरानविरुद्ध अमेरिकाले सञ्चालन गरिरहेको युद्धमा अमेरिकी रक्षा विभागको खर्च अगस्ट १ सम्ममा ३८ अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी पुगेको छ ।
अमेरिकी संसद्को गैरदलीय बजेट कार्यालयले मंगलबार सार्वजनिक गरेको मूल्यांकनअनुसार युद्धको तीव्रताअनुसार आगामी दिनमा अमेरिकाको सैन्य खर्च प्रति महिना तीन अर्ब डलर वा त्यसभन्दा बढी हुन सक्नेछ ।
संसद्को बजेट कार्यालयले तयार पारेको उक्त मूल्यांकन अमेरिकी प्रतिनिधिसभाको बजेट समितिका शीर्ष डेमोर्क्याट सांसद ब्रेन्डन बोयलको सूचनाको अनुरोधपछि तयार गरिएको हो ।
युद्धका कारण मुद्रास्फीति बढ्ने अनुमान
बजेट कार्यालयका अनुसार इरान युद्धले अमेरिकी अर्थतन्त्रमा पनि असर पार्नेछ ।
युद्धका कारण सन् २०२७ को पहिलो त्रैमासिकसम्म मुद्रास्फीतिमा वृद्धि हुने अनुमान गरिएको छ ।
कार्यालयले यसअघि गरेको अनुमानको तुलनामा मुद्रास्फीति करिब ०.५ प्रतिशत बिन्दुले बढी हुने जनाएको छ ।
यसको प्रमुख कारणमध्ये इरानसँग सम्बन्धित द्वन्द्वका कारण होर्मुज जलडमरूमध्य हुँदै हुने तेल तथा प्राकृतिक ग्यासको ढुवानीमा आएको कमी र लाल सागर हुँदै हुने समुद्री ढुवानीमा परेको अवरोधलाई उल्लेख गरिएको छ ।
होर्मुज जलडमरूमध्य विश्वको महत्वपूर्ण ऊर्जा तथा समुद्री व्यापारिक मार्गमध्ये एक हो ।
त्यहाँबाट हुने तेल तथा ग्यासको आपूर्तिमा अवरोध आउँदा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा ऊर्जा मूल्य तथा ढुवानी लागतमा दबाब पर्न सक्छ ।
सैन्य सामग्री पुनःपूर्ति गर्न ठूलो खर्च
बजेट कार्यालयका अनुसार युद्धमा भएको अमेरिकी खर्चको ठूलो हिस्सा युद्धमा प्रयोग भएर नष्ट वा क्षति भएका हतियार तथा सैन्य उपकरण पुनःपूर्ति गर्न खर्च भइरहेको छ ।
तर ३८ अर्ब डलरभन्दा बढीको यो अनुमानमा युद्धका क्रममा मारिएका वा घाइते भएका अमेरिकी सैनिकसँग सम्बन्धित खर्च समावेश गरिएको छैन ।
त्यस्तै, पूर्वसैनिकका लागि भविष्यमा आवश्यक पर्न सक्ने स्वास्थ्य उपचार, अपांगता क्षतिपूर्ति तथा अन्य दीर्घकालीन सुविधाको खर्च पनि यसमा समावेश छैन ।
यसको अर्थ युद्धसँग सम्बन्धित वास्तविक अमेरिकी सरकारी खर्च हाल सार्वजनिक गरिएको रकमभन्दा अझ बढी हुन सक्ने सम्भावना रहन्छ ।
रक्षा सचिवको अनुमानसँग मिल्दोजुल्दो
बजेट कार्यालयको नयाँ अनुमान अमेरिकी रक्षा सचिव पिट हेगसेथले यसअघि दिएको अनुमानसँग पनि धेरै हदसम्म मिल्छ ।
हेगसेथले अमेरिकी संसद्को माथिल्लो सदनमा दिएको बयानका क्रममा इरान युद्धको अमेरिकी सैन्य खर्च करिब ३७.५ अर्ब डलर पुगेको बताएको थियो ।
नयाँ मूल्यांकनले अगस्ट १ सम्ममा रक्षा विभागको खर्च ३८ अर्ब डलर नाघिसकेको देखाएको छ ।
अमेरिकी करदातामाथि आर्थिक भार
प्रतिनिधिसभाका बजेट समितिका शीर्ष डेमोर्क्याट सांसद ब्रेन्डन बोयलले युद्धको मानवीय क्षतिसँगै यसको आर्थिक प्रभावबारे पनि चिन्ता व्यक्त गरेका थिए ।
उनका अनुसार बजेट कार्यालयको गैरदलीय मूल्यांकनले अमेरिकी करदातामाथि युद्धका कारण दशौं अर्ब डलरको आर्थिक भार परेको र खर्च अझ बढिरहेको देखाएको छ ।
यद्यपि यी टिप्पणी सांसद बोयलको राजनीतिक धारणा हुन् र बजेट कार्यालयको तथ्यांकभन्दा अलग रूपमा बुझ्नुपर्ने हुन्छ ।
खर्च अझ बढ्न सक्ने
अमेरिकी बजेट कार्यालयले युद्धको आगामी खर्च निश्चित नभएको जनाएको छ ।
द्वन्द्व कति लामो समयसम्म जारी रहन्छ र सैन्य गतिविधिको तीव्रता कति हुन्छ भन्ने आधारमा खर्चमा ठूलो फरक पर्न सक्छ ।
कार्यालयको अनुमानअनुसार अमेरिकी रक्षा विभागले युद्धका कारण प्रति महिना तीन अर्ब डलर वा त्यसभन्दा बढी खर्च गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ ।
यससँगै युद्धले सैन्य बजेटमा मात्र नभई ऊर्जा आपूर्ति, समुद्री व्यापार, ढुवानी लागत र मुद्रास्फीतिजस्ता क्षेत्रमा समेत प्रभाव पार्न सक्ने देखिएको छ ।
