विश्व खबर 
काठमाडौं– नेपालको सबैभन्दा ठूलो चुरोट उत्पादक कम्पनी सूर्य नेपालले सन् २०२५ मा ३२ अर्ब ३५ करोड ६० लाख रुपैयाँको व्यापार गर्दै आफ्नो कारोबारलाई नयाँ उचाइमा पुर्याएको छ ।
अघिल्लो वर्षको तुलनामा कम्पनीको बिक्री उल्लेखनीय रूपमा बढे पनि नाफाको मार्जिन भने स्थिर रहेको वित्तीय विवरणले देखाएको छ ।
उपलब्ध तथ्यांकअनुसार कम्पनीले सन् २०२४ मा करिब २८ अर्ब ८२ करोड रुपैयाँ र सन् २०२३ मा २८ अर्ब ९९ करोड रुपैयाँको व्यापार गरेको थियो ।
सन् २०२५ मा कारोबार ३२ अर्ब रुपैयाँभन्दा माथि पुगेको तथ्यले बजार विस्तार, उत्पादनको स्थिर माग र प्रभावकारी वितरण सञ्जाल कम्पनीको मुख्य बल बनेको संकेत गर्छ ।
कारोबार बढ्यो, नाफा स्थिर
बिक्री बढे पनि सञ्चालन नाफा र खुद नाफा मार्जिन स्थिर रहनुले बढ्दो उत्पादन लागत, करको दबाब र प्रतिस्पर्धात्मक बजारको असर देखिएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ ।
कम्पनीले बजार विस्तार गर्न सफलता पाए पनि अतिरिक्त आम्दानीलाई समान अनुपातमा नाफामा रूपान्तरण गर्न भने चुनौती देखिएको छ ।
ऋणरहित संरचना कम्पनीको सबैभन्दा ठूलो शक्ति
सूर्य नेपालको वित्तीय अवस्थाको सबैभन्दा बलियो पक्ष यसको अत्यन्त न्यून ऋण दायित्व हो ।
कम्पनीले बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट दीर्घकालीन कर्जा नलिएको उल्लेख छ ।
सन् २०२५ सम्म कम्पनीको ऋण दायित्व मुख्यतः लिज दायित्वमा सीमित रहेको देखिन्छ ।
कम्पनीको गियरिङ अनुपात ०.०१ गुणा मात्रै छ, जसले ऋणमा निर्भरता अत्यन्त कम रहेको पुष्टि गर्छ ।
यस्तो संरचनाले भविष्यमा आवश्यक परे ठूलो लगानी वा विस्तारका लागि सहज रूपमा वित्तीय स्रोत जुटाउन सक्ने क्षमता रहेको संकेत पनि दिन्छ ।
पाँच अर्बभन्दा बढी नगद लगानी
सूर्य नेपालको नगद अवस्था पनि निकै सुदृढ देखिन्छ ।
सन् २०२५ को अन्त्यसम्म कम्पनीसँग ४ अर्ब ९४ करोड ४० लाख रुपैयाँ बैंक निक्षेप १ अर्ब २० लाख रुपैयाँ ट्रेजरी बिल २१ करोड ६० लाख रुपैयाँ नगद मौज्दात रहेको छ ।
यति ठूलो नगद सञ्चितिले कम्पनीलाई बजारको अनिश्चितता सामना गर्न, नयाँ लगानी गर्न, लाभांश वितरणलाई निरन्तरता दिन र आवश्यक परे विस्तार योजनामा अघि बढ्न पर्याप्त वित्तीय क्षमता प्रदान गर्छ ।
लगानीकर्तामैत्री छवि
सूर्य नेपालले विगतदेखि नै सेयरधनीलाई नियमित लाभांश वितरण गर्दै आएको छ ।
स्थिर नगद प्रवाह, न्यून ऋण र बलियो सञ्चित नाफाका कारण आगामी वर्षहरूमा पनि लाभांश वितरण क्षमतामा ठूलो असर नपर्ने संकेत देखिएको छ ।
यही कारण कम्पनीलाई दीर्घकालीन रूपमा स्थिर प्रतिफल दिने कम्पनीका रूपमा हेरिन्छ ।
चुरोटबाट खाद्य उत्पादनतर्फ विस्तार
सन् १९८६ मा स्थापना भएको सूर्य नेपालमा भारतीय कम्पनीको ६१ प्रतिशत र नेपाली संस्था तथा व्यक्तिगत लगानीकर्ताको ३९ प्रतिशत स्वामित्व रहेको छ ।
कम्पनीको मुख्य व्यवसाय अझै चुरोट उत्पादन भए पनि पछिल्ला वर्षहरूमा यसले व्यवसाय विविधीकरणलाई तीव्रता दिएको छ ।
अगरबत्ती, ब्रान्डेड प्याकेज्ड खाद्य पदार्थ तथा सहायक कम्पनी सूर्य नेपाल भेन्चर्समार्फत अगरबत्ती उत्पादन र बिक्री विस्तार गरिरहेको छ ।
हालै मारानी ब्रान्डअन्तर्गत नेपाली महको निर्यात सुरु गर्नु कम्पनीको विविधीकरण रणनीतिको अर्को महत्वपूर्ण कदम मानिएको छ ।
यसले सुर्तीजन्य उत्पादनमाथिको निर्भरता क्रमशः घटाउँदै नयाँ उपभोक्ता बजारतर्फ अघि बढ्ने संकेत दिएको छ ।
बजारमा बलियो ब्रान्ड उपस्थिति
चार दशकभन्दा बढी समयदेखि नेपाली चुरोट बजारमा सक्रिय सूर्य नेपालले सूर्य लेजेन्ड, सूर्य २४ क्यारेट, सूर्य लक्जरी किङ, सूर्य फ्युजन, शिखर, रस, नौलो, खुकुरी, पाइलट, पल्स, बिजुली र चौतरीलगायत ब्रान्डमार्फत बजारमा बलियो उपस्थिति कायम गरेको छ ।
यी बहुविध ब्रान्डले कम्पनीलाई विभिन्न आयस्तर र उपभोक्ता समूहसम्म पहुँच विस्तार गर्न सहयोग पुर्याएको देखिन्छ ।
भविष्यका चुनौती र अवसर
कम्पनीको वित्तीय अवस्था अत्यन्त बलियो देखिए पनि आगामी दिनमा विश्वव्यापी रूपमा सुर्तीजन्य पदार्थमाथि बढ्दो नियमन, स्वास्थ्य सचेतना, करको दबाब र उपभोग प्रवृत्तिमा हुने परिवर्तनले चुरोट व्यवसायमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्न सक्ने सम्भावना छ ।
तर खाद्य पदार्थ, अगरबत्ती र महजस्ता नयाँ क्षेत्रमा विस्तार सुरु गरिसकेको अवस्थाले भविष्यमा आयका नयाँ स्रोत विकास गर्ने सम्भावना पनि बलियो देखिन्छ ।
व्यवसाय विविधीकरण सफल भए सूर्य नेपालले दीर्घकालीन रूपमा जोखिम घटाउँदै नयाँ वृद्धि अवसर सिर्जना गर्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ ।
