काठमाडौं– अमेरिका र इरान दुवै पक्ष एप्रिल ८ मा भएको युद्धविरामपछि पुनः पूर्ण युद्धतर्फ फर्किन नचाहेको संकेत दिइरहेका छन् ।
यद्यपि सीमित झडपहरू जारी छन्, पाकिस्तान, कतार लगायत देशहरूको मध्यस्थतामा चलिरहेको वार्ता भने रोकिएको छैन ।
अमेरिकाले आफ्नो नौसेना र वायुसेनालाई अझै उच्च सतर्कतामा राखेको छ भने इरानले पनि सम्भावित अमेरिकी वा इजरायली आक्रमणको सामना गर्न तयार रहेको बताउँदै आएको छ ।
तेहरानले आवश्यक परे खाडी क्षेत्रमा रहेका अमेरिकी सैन्य अड्डाहरूमा जवाफी कारबाही गर्न सक्ने चेतावनीसमेत दिएको छ ।
यता, इरानले युद्धविरामलाई आफ्नो सैन्य पुनर्गठन र क्षति पुनर्निर्माणका लागि उपयोग गरिरहेको विश्लेषण गरिएको छ ।
अमेरिका भने दबाबमार्फत इरानलाई ठूलो सम्झौतामा ल्याउने प्रयासमा छ ।
सबैभन्दा ठूलो विवादको बिन्दु होर्मुज जलमार्ग बनेको छ ।
इरानले प्रतिबन्धहरूमा राहत र रोक्का सम्पत्ति फुकुवा जस्ता सहुलियत नपाएसम्म जलमार्ग पूर्ण रूपमा खुला नगर्ने संकेत दिएको छ ।
अहिले त्यहाँ सीमित मात्रामा मात्र जहाजहरू आवतजावत गरिरहेका छन्, जसले विश्व तेल आपूर्तिमा असर पारेको छ ।
यस अवरोधका कारण विश्व बजारमा करिब २० प्रतिशत तेल आपूर्ति प्रभावित भएको छ, जसले ऊर्जा मूल्य र आपूर्ति शृंखलामा दबाब बढाएको छ ।
विश्लेषकहरूका अनुसार, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प इरानसँगको दीर्घकालीन समाधान निकाल्न कठिन अवस्थामा छन् ।
एकातिर आन्तरिक राजनीतिक दबाब छ भने अर्कोतर्फ इरानले आफ्नो अडान कडा बनाइरहेको छ ।
ट्रम्प प्रशासनले इरानलाई झुकाउने रणनीति अपनाए पनि इरान नेतृत्व भने आफ्नो शासन सुरक्षा र क्षेत्रीय प्रभावका कारण कुनै ठूलो सम्झौतामा सजिलै नझुक्ने देखिन्छ ।
खाडी क्षेत्रका देशहरू पनि थप तनावबाट बच्न चाहिरहेका छन्, किनभने दीर्घकालीन अस्थिरताले उनीहरूको आर्थिक विकास र लगानी वातावरणमा गम्भीर असर पार्न सक्छ ।
हालका सबै संकेतहरूले अमेरिका–इरान सम्बन्ध अझै तनावपूर्ण भए पनि तत्काल पूर्ण युद्धको सम्भावना भने कम देखिएको छ, तर वार्ता असफल भए अवस्था फेरि चर्किन सक्ने जोखिम कायम छ । –बीबीसी


विश्व खबर 




















