काठमाडौं– निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा स्वतन्त्र महिला उम्मेदवारको उपस्थिति यसपटक उल्लेख्य देखिएको छ ।
झापा–५ मा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र रास्वपाका वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाहको प्रतिस्पर्धाले चर्चा चुलिएको बेला स्वतन्त्र उम्मेदवार रञ्जना गौतम पनि ‘ग्यास चुलो’ चुनाव चिह्नसहित मैदानमा छन् ।
सानो व्यवसाय गर्दै आएकी गौतम ग्यास चुलोलाई ऊर्जा र आत्मनिर्भरताको प्रतीक मान्छिन् ।
महिलाको कमजोर राजनीतिक उपस्थितिविरुद्ध सन्देश दिन स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएको बताउँदै उनी कृषि, शिक्षा र पूर्वाधार विकासलाई मुख्य एजेन्डा बनाइरहेकी छन् ।
यस्तै, काभ्रेपलाञ्चोक–२ बाट स्नातक तहमा अध्ययनरत आशा तामाङ पनि स्वतन्त्र उम्मेदवार बनेकी छन् ।
दलहरूको असफलताबाट निराश भएर उम्मेदवारी दिएको बताउने तामाङ ‘भँगेरा’ चुनाव चिह्न लिएर युवापुस्ता र महिलाको नेतृत्व आवश्यक रहेको धारणा राख्छिन् ।
निर्वाचन आयोगका अनुसार कुल ३,४८४ उम्मेदवारमध्ये ३९५ महिला छन्, जसमा १६० जना स्वतन्त्र उम्मेदवार हुन्। तर केही महिलाले आफू उम्मेदवार बनेकोसमेत जानकारी नपाएको उदाहरण पनि देखिएको छ ।
दोलखा–१ की संगीता श्रेष्ठले अरूले नै नाम दर्ता गरिदिएको बताएकी छन् ।
समाजशास्त्री सम्झना वाग्ले भट्टराईका अनुसार दलहरूले महिलालाई नेतृत्व तहमा अवसर नदिँदा उनीहरू स्वतन्त्र उम्मेदवारीतर्फ आकर्षित भएका हुन् ।
अर्कोतर्फ, पूर्वप्रशासक शारदाप्रसाद त्रिताल र विश्लेषक चन्द्रकिशोरले ‘डमी उम्मेदवार’ को प्रवृत्ति बढ्दै गएकोप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन् ।
संविधानले समावेशी प्रतिनिधित्वको व्यवस्था गरे पनि व्यवहारमा त्यसको प्रभाव नदेखिँदा असन्तुष्टि बढेको र स्वतन्त्र उम्मेदवारीको संख्या बढेको विश्लेषकहरूको निष्कर्ष छ ।























