images
images
  • राष्ट्र बैंक र धितोपत्र बोर्डका अधिकारीका आफन्तलाई नविल बैंकमा जागिर

    काठमाडौं– नेपालको बैंकिङ तथा पुँजीबजार क्षेत्रका दुई प्रमुख नियमनकारी निकाय नेपाल राष्ट्र बैंक र नेपाल धितोपत्र बोर्डमा कार्यरत उच्च तहका कर्मचारीका परिवारका सदस्यहरू नविल बैंकमा कार्यरत रहेको विषयले सम्भावित स्वार्थको द्वन्द्व र नियामकीय निष्पक्षतामाथि प्रश्न उठाएको छ।

    उपलब्ध विवरणअनुसार नेपाल राष्ट्र बैंक र नेपाल धितोपत्र बोर्डमा कार्यरत कर्मचारीसँग पारिवारिक सम्बन्ध भएका कम्तीमा ६ जना व्यक्ति नविल बैंकमा विभिन्न पदमा कार्यरत रहेको दाबी गरिएको छ। यसमध्ये कोही अधिकृत तहमा छन् भने एक जना प्रबन्धक पदमा कार्यरत रहेको बताइएको छ।

    बैंक तथा वित्तीय संस्थासम्बन्धी ऐन, २०७३ (बाफिया) ले बैंक तथा वित्तीय संस्थाको सञ्चालन, सुशासन र नियमनसम्बन्धी व्यवस्था गरेको छ। यसै सन्दर्भमा नियामक निकायका कर्मचारी र उनीहरूका परिवारका सदस्य एउटै वित्तीय संस्थासँग जोडिँदा गोप्य सूचनाको पहुँच, निर्णय प्रक्रियामा प्रभाव र सम्भावित स्वार्थको द्वन्द्वबारे प्रश्न उठ्न सक्छ।

    नेपाल धितोपत्र बोर्डका नायब कार्यकारी निर्देशक अम्बिकाप्रसाद गिरीकी श्रीमती सोनिका पुरी नविल बैंकमा अधिकृत पदमा कार्यरत रहेको दाबी गरिएको छ। त्यस्तै, बोर्डकै अर्का नायब कार्यकारी निर्देशक दिपेश ताम्राकारका भाइ रुपेश ताम्राकार पनि बैंकमा अधिकृत पदमा कार्यरत रहेको विवरणमा उल्लेख छ।

    धितोपत्र बोर्डले प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्कासन (आईपीओ), हकप्रद सेयर, ऋणपत्र, अग्राधिकार सेयर तथा पुँजीबजारका विभिन्न गतिविधिलाई नियमन गर्छ। यस्ता विषयमा नियामक निकायका कर्मचारीको जिम्मेवारी र बैंकमा कार्यरत उनीहरूका परिवारका सदस्यको व्यावसायिक सम्बन्धबीच सम्भावित सूचना पहुँचको जोखिम छ कि छैन भन्ने विषयमा स्पष्टता आवश्यक देखिन्छ।

    त्यस्तै, नेपाल राष्ट्र बैंकमा उपनिर्देशक पदमा कार्यरत सुशील विजुक्क्षेकी श्रीमती विनिता श्रेष्ठ नविल बैंकमा प्रबन्धक पदमा कार्यरत रहेको विवरणमा उल्लेख छ। राष्ट्र बैंककै उपनिर्देशक सार्थक कार्कीकी बहिनी आस्था कार्की, सहायक निर्देशक राजु रायकी श्रीमती तथा उपनिर्देशक रेशमबहादुर बल्छोडीकी छोरी अस्मिता बल्छोडी पनि बैंकमा अधिकृत तहमा कार्यरत रहेको दाबी गरिएको छ।

    यसैगरी, राष्ट्र बैंककी सहायक निर्देशक आश्मा ज्ञवालीका श्रीमान् आदर्श कटुवाल पनि नविल बैंकमा अधिकृत पदमा कार्यरत रहेको विवरणमा उल्लेख छ।

    यी सम्बन्धहरू सार्वजनिक रूपमा पुष्टि भएमा पनि पारिवारिक सम्बन्धकै आधारमा नियुक्ति गैरकानुनी भएको निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन। त्यसका लागि सम्बन्धित कानुन, नियामक कर्मचारीको आचारसंहिता, नियुक्तिको प्रक्रिया, पदगत जिम्मेवारी र गोप्य सूचनामा पहुँचको अवस्थाको अध्ययन आवश्यक हुन्छ।

    विशेषगरी नियामक निकायमा कार्यरत कर्मचारीले आफूले नियमन गर्ने बैंक वा वित्तीय संस्थासँग सम्बन्धित निर्णय प्रक्रियामा संलग्न हुँदा पारिवारिक सम्बन्धबाट उत्पन्न हुन सक्ने स्वार्थको द्वन्द्व व्यवस्थापन गरिएको छ कि छैन भन्ने प्रश्न महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

    नविल बैंकले सम्बन्धित व्यक्तिहरूलाई कुन मापदण्ड र प्रक्रियाबाट नियुक्त गरेको हो? उनीहरूको पारिवारिक सम्बन्धबारे बैंकको अनुपालन तथा सुशासन विभागलाई जानकारी छ कि छैन? नियामक निकायका कर्मचारीले आफ्नो पारिवारिक सम्बन्धका कारण स्वार्थको द्वन्द्व हुने निर्णयबाट आफूलाई अलग राखेका छन् कि छैनन्?

    यी प्रश्नमा नविल बैंक, नेपाल राष्ट्र बैंक र नेपाल धितोपत्र बोर्डको आधिकारिक धारणा आवश्यक छ।

    बैंकिङ क्षेत्रको सुशासन र नियामकीय निष्पक्षता कायम गर्न यस्ता सम्बन्धको पारदर्शी परीक्षण तथा सम्भावित स्वार्थको द्वन्द्व व्यवस्थापनबारे सम्बन्धित निकायले स्पष्ट पार्नु आवश्यक छ।

    प्रतिक्रिया दिनुहोस्
    images
    images