विश्व खबर 
काठमाडौं – चिसो मौसम सुरु भएसँगै रुघाखोकी, ज्वरो, श्वासप्रश्वाससम्बन्धी संक्रमण तथा जोर्नी दुख्ने समस्या बढ्न सक्छ । तापक्रममा हुने गिरावट र वातावरणीय परिवर्तनले विशेषगरी बालबालिका, वृद्धवृद्धा तथा दीर्घरोग भएका व्यक्तिको स्वास्थ्यमा बढी असर पार्न सक्छ ।
जाडो मौसममा चिसो हावाको सम्पर्क, घरभित्र लामो समय बस्ने बानी र शारीरिक गतिविधिमा कमी आउँदा विभिन्न स्वास्थ्य समस्या देखिन सक्छन् । दम, मुटुरोग, उच्च रक्तचाप तथा बाथसम्बन्धी समस्या भएका व्यक्तिले यस समयमा थप सावधानी अपनाउनुपर्ने हुन्छ ।
रुघाखोकी र श्वासप्रश्वासको संक्रमणको जोखिम
चिसो मौसममा रुघाखोकी, फ्लु, घाँटी दुख्ने, ज्वरो तथा छातीको संक्रमणजस्ता समस्या देखिन सक्छन्। विशेषगरी भाइरसबाट सर्ने संक्रमणको जोखिम बढ्ने भएकाले बालबालिका र वृद्धवृद्धा बढी प्रभावित हुन सक्छन् । दम तथा अन्य श्वासप्रश्वाससम्बन्धी रोग भएका व्यक्तिमा चिसो हावाले लक्षण थप गम्भीर बनाउन सक्छ ।
यस्ता संक्रमणबाट बच्न नियमित हात धुने, भीडभाडमा आवश्यक सावधानी अपनाउने, पर्याप्त आराम गर्ने र बिरामी व्यक्तिको नजिकको सम्पर्कबाट बच्ने गर्नुपर्छ ।
जोर्नी दुख्ने र बाथको समस्या बढ्न सक्छ
जाडोमा धेरै मानिसले हातखुट्टा तथा शरीरका जोर्नी कडा हुने र दुख्ने समस्या अनुभव गर्छन् । विशेषगरी बाथ तथा गठियासम्बन्धी समस्या भएका व्यक्तिमा चिसोका कारण पीडा र असहजता बढ्न सक्छ ।
यस्तो अवस्थामा शरीर न्यानो राख्ने, हल्का व्यायाम गर्ने, नियमित हिँडडुल गर्ने र चिकित्सकले दिएको औषधि निरन्तर सेवन गर्ने गर्नुपर्छ ।
मुटु र रक्तचापमा पनि असर
चिसोका कारण शरीरका रक्तनली खुम्चिँदा रक्तचाप बढ्न सक्छ। यसले मुटुलाई रगत प्रवाह गर्न थप मेहनत गर्नुपर्ने अवस्था सिर्जना गर्छ । विशेषगरी उच्च रक्तचाप तथा मुटुसम्बन्धी समस्या भएका व्यक्तिमा हृदयाघात र मस्तिष्कघातको जोखिम बढ्न सक्छ ।
त्यसैले दीर्घरोग भएका व्यक्तिले नियमित औषधि सेवन गर्ने, रक्तचाप जाँच गर्ने र अत्यधिक चिसोमा अनावश्यक बाहिर ननिस्कने सावधानी अपनाउनुपर्छ ।
छाला सुख्खा हुने र फुट्ने समस्या
जाडो मौसममा वातावरणको आर्द्रता कम हुँदा छालाको प्राकृतिक ओसिलोपन घट्न सक्छ । यसले छाला सुख्खा हुने, चिलाउने, फुट्ने तथा ओठ फुट्ने समस्या निम्त्याउँछ ।
छालाको सुरक्षा गर्न नुहाउँदा अत्यधिक तातो पानीको सट्टा मनतातो पानी प्रयोग गर्नुपर्छ । नुहाएपछि मोइस्चराइजर, कोल्ड क्रिम वा उपयुक्त तेल लगाउँदा छालाको ओसिलोपन कायम राख्न मद्दत पुग्छ ।
खानपान र व्यायाममा ध्यान दिनुहोस्
चिसो मौसममा शरीरलाई स्वस्थ राख्न सन्तुलित तथा पोषणयुक्त खानपान आवश्यक हुन्छ। सुप, तातो पानी, दाल तथा अन्य झोलयुक्त खानेकुरा सेवन गर्न सकिन्छ । अदुवा, लसुन, बेसार, गेडागुडी, अण्डा, मौसमी फलफूल तथा हरियो तरकारीलाई दैनिक खानपानमा समावेश गर्नु उपयुक्त हुन्छ ।
त्यस्तै, जाडोमा शारीरिक गतिविधि घट्न नदिन घरभित्रै योग, स्ट्रेचिङ तथा हल्का व्यायाम गर्न सकिन्छ । नियमित शारीरिक गतिविधिले रक्तसञ्चार र शरीरको समग्र स्वास्थ्य कायम राख्न सहयोग गर्छ ।
न्यानो कपडा र स्वास्थ्य सतर्कता
बाहिर निस्कँदा शरीरलाई तह–तहमा कपडा लगाएर न्यानो राख्नुपर्छ। कान, घाँटी, छाती, हात र खुट्टालाई चिसो हावाबाट जोगाउन टोपी, मफलर, पन्जा तथा न्यानो जुत्ताको प्रयोग गर्न सकिन्छ ।
दम, मुटुरोग तथा उच्च रक्तचाप भएका व्यक्तिले नियमित स्वास्थ्य परीक्षण गराउनुका साथै चिकित्सकको सल्लाहअनुसार औषधि सेवन गर्नुपर्छ । बिहानको अत्यधिक चिसो, हुस्सु तथा तुसारोका बेला अनावश्यक बाहिर निस्कनु हुँदैन ।
जाडो मौसममा सामान्य सावधानी, सन्तुलित खानपान, पर्याप्त आराम र नियमित शारीरिक गतिविधिले मौसमी स्वास्थ्य समस्याको जोखिम कम गर्न सहयोग पुर्याउँछ । श्वास फेर्न गाह्रो हुने, छाती दुख्ने वा लगातार उच्च ज्वरो आउनेजस्ता लक्षण देखिएमा घरेलु उपचारमा मात्र निर्भर नभई स्वास्थ्य संस्थामा जाँच गराउनुपर्छ ।
