विश्व खबर 
विश्वखबर लाइफस्टाइल डेस्कः जाडो मौसममा चिसोले गर्दा छालामा नराम्रो असर पार्न सक्छ। बाहिरको चिसो हावाले छाला रातो र सुख्खा बनाउँछ, जबकि भित्रको तातो तापक्रमले छालाको प्राकृतिक चिल्लोपन हटाउनुका साथै शरिरमा आवश्यक पानीको मात्रालाई पनि घटाउँछ। यहाँसम्म कि, जाडोमा शरिरलाई न्यानोका साथै रमाइलो गराउने कुरा, जस्तै आगो अथवा रापले त झन छालालाई तिब्र गतिमा सुख्खा बनाउँछ। यस्तो अवस्थामा Winter Skin care – जाडोबाट हुने छालाका समस्या समाधान गरी स्वस्थ छालाको लागि स्यहार कसरी गर्ने त?
चिन्ता लिनु पर्दैन। केही विधी तथा सही उपायहरूले तपाइँको छालालाई स्वस्थ, चम्किलो बनाउनुका साथै जाडोको प्रभावबाट जोगाउन सकिन्छ। यहाँ विशेषज्ञहरूद्वारा अनुमोदित १० सुझावहरू प्रस्तुत गरिएका छन्, जसले तपाइँलाई जाडोमा छाला स्याहार गर्न सहयोग पुर्याउँछ।
१. ओसिलो वातावरण बनाउन ह्युमिडिफायर (Humidifier) प्रयोग गर्नुहोस्
“चिसो जाडो महिनाहरूमा, बाहिरी हावा सामान्यतया कम पानी बोक्दछ र बढी सुख्खा तथा चिसो हुन्छ,” क्यालिफोर्नियाको बेभरली हिल्सस्थित स्किन केयर एन्ड लेजर फिजिसियन्सकी डर्माटोलोजिस्ट डा. नाइस्सन ओ. वेस्लीले भन्नुहुन्छ। क्लीभल्यान्ड क्लिनिकका अनुसार, आफ्नो घर वा कार्यालयमा ह्युमिडिफायर चलाउँदा हावामा आर्द्रता थप्न सकिन्छ, जसले तपाईंको छालालाई हाइड्रेटेड राख्न सहयोग गर्दछ।
आफ्नो घरभरि वा तपाईंले धेरै समय बिताउने कोठामा ह्युमिडिफायर चलाउनुहोस्, र भित्रको आर्द्रता स्तर ३० देखि ५० प्रतिशतको बीचमा राख्ने लक्ष्य राख्नुहोस्। एउटा विकल्प भनेको राति सुत्दा ह्युमिडिफायर चलाउनु हो।
यसका लागि के गर्ने?
- घर वा अफिसमा ह्युमिडिफायर प्रयोग गर्नुहोस्।
- ह्युमिडिफायरलाई अत्यधिक समय बिताउने कोठामा चलाउनुस्।
- आर्द्रताको स्तर ३० देखि ५० प्रतिशतबीच कायम राख्न प्रयास गर्नुहोस्।
- यदि तपाइँलाई घरको आर्द्रताको अवस्था थाहा छैन भने, बजारमा उपलब्ध ह्युमिडिटी मीटर जस्तै Goabroa Unit ले जाँच गर्न सक्नुहुन्छ।
२. घरको तापक्रम आरामदायक राख्नुहोस्
चिसो बाहिरी हावाबाट बच्नका लागि धेरैजसो मानिसले घरभित्रको तापक्रम उच्च राख्ने गर्दछन्। तर, यो तापक्रमले हावालाई झन् सुख्खा बनाउँछ। यसले छालामा जलन र सुख्खापन बढाउँछ।
यसका लागि के गर्ने?
- घरको तापक्रम ६८ देखि ७५ डिग्री फारेनहाइटबीच राख्न प्रयास गर्नुहोस्।
- धेरै उच्च तापक्रमले हावा सुख्खा बनाउने भएकाले यसलाई मध्यम राख्नु उचित हुन्छ।
३. नुहाउने र हात धुने पानीको तापक्रम कम गर्नुहोस्
अत्यधिक तातो पानी संगको सम्पर्कले छालाको प्राकृतिक तेल हटाएर सुख्खापनको समस्या झन् बढाउन सक्छ।
यसका लागि के गर्ने?
- नुहाउँदा ५–१० मिनेट न्यानो पानीमा नुहाउनुहोस्।
- नुहाउँदा अत्यधिक तातो पानीको सट्टा हल्का न्यानो पानीको प्रयोग गर्ने गर्नुहोस्।
- तातो पानीमा नुहाउँदा यदि छाला रातो बनाउँछ भने, बुझ्नुहोस् त्यो पानी अत्यधिक तातो छ।
- यस्तै, हात धुँदा पनि हल्का न्यानो पानी प्रयोग गर्नुस्। चिसो हावाले हात सुख्खा बनाउन सक्छ, जसले एक्जिमा जस्ता समस्या निम्त्याउन सक्छ।
४. सौम्य र गन्धरहित क्लिन्जर/साबुन प्रयोग गर्नुहोस्
सामान्य साबुनले छालाको प्राकृतिक चिल्लोपना हटाएर सुख्खापन बढाउँछ। त्यसैले, सौम्य र संवेदनशील छालाका लागि उपयुक्त क्लिन्जर/साबुन प्रयोग गर्नुहोस्।
यसका लागि के गर्ने?
- “फ्रेगरन्स फ्री,” “डाई फ्री,” वा “सेंसेटिभ स्किन” लेखिएका उत्पादनहरू खोजेर प्रयोग गर्ने गर्नुहोस्।
- “फ्रेगरन्स फ्री,” “डाई फ्री,” वा “सेंसेटिभ स्किन” जस्ता सामाग्रीहरुमा हाइलुरोनिक एसिड, सिरेमाइड्स, तेल, शिया बटर, वा ओट्स जस्ता सामग्री हुन्छन्।
- AAD को सुझाव अनुसार “अनसेंटेड” लेखिएका उत्पादनबाट सचेत रहनुस्। त्यस्ता सामाग्रीहरुको प्रयोगले छालालाई जलन दिन सक्छन्।
५. जाडोमा छालाको स्याहार प्रक्रिया परिवर्तन गर्नुहोस्
सुख्खा छालाका लागि AHAs र रेटिनोइड्स जस्ता सामग्रीले जलन गराउन सक्छ। जाडोमा यी सामग्रीको प्रयोग कम गर्नुहोस्।
यसका लागि के गर्ने?
- छालामा तेल र क्रिम आधारित उत्पादनहरू प्रयोग गर्नुस्।
- टोनरले छालालाई सुख्खा बनाउँछ भने, त्यसको माथि मोइस्चराइजर लगाउनुस्।
- रातको समयमा गाढा क्रिम वा पेट्रोलियम जेली जस्ता उत्पादनहरू लगाउनुहोस्।
- लिप बाम प्रयोग गरेर ओठमा चिसोको कारण चिरा पर्ने समस्या समाधान गर्न सकिन्छ।
६. हात बारम्बार मोइस्चराइज गर्नुहोस्
जाडोमा बारम्बार हात धुँदा छालामा सुख्खापनको समस्या देखिन्छ।
यसका लागि के गर्ने?
- हरेक पटक हात धोएपछि मोइस्चराइजिंग क्रिम लगाउनुहोस्।
- घरमा भाँडा माझ्दा वा सरसफाइ गर्दा वाटरप्रूफ पञ्जा लगाउनुस्।
- मोइस्चर लगाएर कपासका पञ्जा लगाउँदा छालाले राम्रोसँग क्रिम सोस्छ।
७. जाडो मौसममा पनि सनस्क्रिन लगाउन नबिर्सनुहोस्
हिउँले सूर्यको किरणलाई प्रतिबिम्बित गर्छ, जसले यूभी किरणको असर झन् बढाउँछ।
यसका लागि के गर्ने?
- घरबाहिर जानु अघि SPF ३० वा माथिको सनस्क्रिन लगाउनुहोस्।
- स्नोलगायत सबै स्थानमा सनस्क्रिन अनिवार्य रूपमा लगाउनुहोस्।
८. नरम र आरामदायक कपडा लगाउनुहोस्
कडा कपडा वा ऊन जस्ता सामग्रीले छालामा जलन गराउन सक्छ।
यसका लागि के गर्ने?
- छालासँग प्रत्यक्ष सम्पर्क हुने कपडा नरम र सास फेर्न सक्ने (जस्तै, कटन वा सिल्क) रोज्नुहोस्।
- हातको लागि चिसोबाट बच्न पञ्जा लगाउनुस्। यदि ऊनले जलन गराउँछ भने छाला-अनुकूल पञ्जा छान्नुहोस्।
९. सही खाना खाँदा र शरीरलाई हाइड्रेट राख्नुस्
तपाइँले खाएको खानाले छालाको स्वास्थ्यमा प्रभाव पार्न सक्छ।
यसका लागि के गर्ने?
- प्रशोधित खाना र चिनीबाट टाढा रहनुहोस्।
- Omega-3 – ओमेगा–३ फ्याटी एसिड, भिटामिन, र खनिजयुक्त खाना खाँदा छाला स्वस्थ रहन्छ।
- पर्याप्त मात्रामा पानी पिउनुहोस्।
१०. छालालाई पुछेर मोइस्चर लगाउनुहोस्
नुहाएपछि छाला सुख्खा हुँदा तुरुन्तै मोइस्चर लगाउनुहोस्।
यसका लागि के गर्ने?
- तौलियाले छाला घोट्नुको सट्टा हलुका गतिमा पुछ्नुहोस्।
- बाक्लो क्रिम लगाउँदा छालाको ओसिलोपन थुनिन्छ।
जाडोमा स्वस्थ छालाको अन्तिम सुझाव
यदि माथिका सबै उपायहरू अपनाउँदासमेत तपाइँलाई छालाको सुख्खापन, असहजता, रातोपना, र जलनको समस्या भइरहन्छ भने, डा. स्टेन गोल्डले ओभर-द-काउन्टर उपलब्ध १% हाइड्रोकोर्टिसोन क्रिम – Hydrocortisone Cream प्रयोग गर्न सिफारिस गर्नुहुन्छ।
“केही दिनसम्म सुधार नदेखिएमा, आफ्नो चिकित्सकसँग परामर्श लिनुस्,” डा. स्टेन गोल्ड भन्नुहुन्छ। तपाइँलाई जाडोमा छालाको सुख्खापन रोक्नका लागि डाक्टरद्वारा सिफारिस गरिएको विशेष मोइस्चराइजर आवश्यक पर्न सक्छ।
अमेरिकन एकेडेमी अफ डर्माटोलोजी (AAD) का अनुसार, तपाइँको सुख्खा छाला कुनै गम्भीर छालाको समस्याको संकेत पनि हुन सक्छ, जसको उपचार आवश्यक हुनसक्छ।
छालाको स्वास्थ्य र सुन्दरताका लागि सही उपचार र समयमै ध्यान दिन आवश्यक छ।
