काठमाडौं– खसी, बोका, राँगा, भैँसी, भेडा र च्याङ्ग्राको मासुलाई रातो मासु भनिन्छ । कुखुरा, टर्की र परेवा जस्ता पन्छीको मासु सेतो मासुको वर्गमा पर्छ । दुवै प्रकारका मासु प्रोटिनका स्रोत हुन् । तर तिनमा पाइने पोषक तत्त्व र बोसोको मात्रा फरक हुनसक्छ ।
रातो मासुमा प्रोटिन, फलाम, जस्ता र भिटामिन बी १२ पाइन्छ । यी पोषक तत्त्वले मांसपेशीको विकास, शरीरको वृद्धि र रगत निर्माणमा सहयोग गर्छन् । फलाम वा भिटामिन बी १२ को कमी भएका व्यक्तिका लागि चिकित्सकको सल्लाहअनुसार रातो मासु उपयोगी हुनसक्छ ।
छाला हटाएको कुखुराको मासु तुलनात्मक रूपमा कम बोसो भएको प्रोटिनको स्रोत हुनसक्छ । माछामा पनि प्रोटिन पाइन्छ । केही प्रकारका माछामा मुटुको स्वास्थ्यका लागि उपयोगी ओमेगा–३ चिल्लो अम्ल पाइन्छ ।
राँगाको मासुमा पनि प्रोटिन, फलाम र भिटामिन बी १२ पाइन्छ । यद्यपि मासुको कुन भाग छानिएको छ र कसरी पकाइएको छ भन्ने कुराले त्यसमा रहेको बोसो र क्यालोरीको मात्रा फरक पार्छ ।
कुनै एउटा मासुलाई सबैका लागि उत्तम भन्न मिल्दैन । त्यसैले खानपानमा मासुको मात्रा सन्तुलित बनाउनु महत्त्वपूर्ण हुन्छ ।
रातो मासुमा शरीरलाई आवश्यक पोषक तत्त्व पाइए पनि बोसो धेरै भएको मासु नियमित रूपमा अत्यधिक मात्रामा खानु स्वास्थ्यका लागि उपयुक्त हुँदैन । त्यसमा थप तेल, घिउ र बोसो प्रयोग गर्दा खानाबाट प्राप्त हुने क्यालोरीसमेत बढ्छ ।
विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार रातो मासु र विशेषगरी प्रशोधित मासुको बढी सेवन स्वास्थ्य जोखिमसँग सम्बन्धित छ । ससेज, सलामी र बेकन जस्ता प्रशोधित मासुका परिकार सकेसम्म सीमित गर्नु स्वास्थ्यका लागि राम्रो हुन्छ ।
मिर्गौलासम्बन्धी समस्या भएका व्यक्तिले प्रोटिनको मात्रा चिकित्सकको सल्लाहअनुसार निर्धारण गर्नुपर्छ । युरिक एसिड बढ्ने वा गाउट अर्थात् बाथको समस्या भएका व्यक्तिले रातो मासु तथा भित्री अङ्गका परिकार खाँदा विशेष सावधानी अपनाउनुपर्छ ।
मधुमेह, उच्च रक्तचाप र मुटुसम्बन्धी समस्या भएका व्यक्तिले पनि आफ्नो स्वास्थ्य अवस्था र चिकित्सकले दिएको खानपानसम्बन्धी सुझावलाई ध्यान दिनु आवश्यक छ ।
दसैंमा कतिपयले मासुसँगै मदिरा सेवन गर्ने गर्छन् । मदिरासँग धेरै चिल्लो, नुनिलो र मसलेदार परिकार खाने बानीले खानपानलाई असन्तुलित बनाउन सक्छ । मदिरा सेवन नगर्नु स्वास्थ्यका लागि सुरक्षित विकल्प हो ।
खाना खाएपछि सहज महसुस हुने गरी हल्का हिँडडुल गर्नु र लामो समयसम्म निष्क्रिय भएर नबस्नु पनि उपयोगी हुन्छ ।
तस्विर: एआई





















