विश्व खबर 
काठमाडौं– इरानका आणविक केन्द्रहरूलाई लक्ष्य गरेर अमेरिकाले सञ्चालन गरेको सैन्य कारबाहीपछि विश्वभर त्यसको प्रभाव र लागतबारे चासो बढेको छ ।
अमेरिकी रक्षा मन्त्रालय (पेन्टागन) ले सार्वजनिक गरेको प्रारम्भिक विवरण अनुसार आक्रमणमा अत्याधुनिक स्टिल्थ बमवर्षक, बंकर भेदी बम र क्रुज मिसाइल प्रयोग गरिएको थियो ।
अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार कारबाहीमा ७ वटा B-2 स्टिल्थ बमवर्षक विमान, १४ वटा GBU-57 ‘बंकर बस्टर’ बम र करिब ३० वटा टमाहक (Tomahawk) क्रुज मिसाइल प्रयोग गरिएको थियो ।
यी मिसाइलहरू अमेरिकी पनडुब्बीबाट प्रहार गरिएको जनाइएको छ ।
यसका साथै F-22 र F-35 स्टिल्थ लडाकु विमान, इन्धन भर्ने ट्यांकर विमान तथा निगरानी (ISR) विमानसहित करिब १२५ वटा अमेरिकी सैन्य विमान अपरेशनमा संलग्न रहेको बताइएको छ ।
अमेरिकी हतियार नष्ट भएको पुष्टि छैन ।
सामाजिक सञ्जालमा B-2, F-35 वा अमेरिकी जहाजहरू नष्ट भएको दाबी व्यापक रूपमा फैलिएको भए पनि हालसम्म त्यस्तो कुनै आधिकारिक पुष्टि भएको छैन ।
पेन्टागनले अमेरिकी विमान वा मुख्य सैन्य प्लेटफर्ममा क्षति नभएको जनाएको छ ।
स्वतन्त्र ओपन-सोर्स तथा उपग्रह विश्लेषणहरूले पनि अमेरिकी सैन्य साधन नष्ट भएको प्रमाण सार्वजनिक गरेका छैनन् ।
आक्रमणको लागत
युद्धको कुल खर्चबारे अमेरिका सरकारले अन्तिम विवरण सार्वजनिक गरिसकेको छैन ।
तर सैन्य विश्लेषकहरूले प्रारम्भिक प्रत्यक्ष खर्च १ अर्बदेखि २ अर्ब अमेरिकी डलर (करिब १ खर्ब ४५ अर्बदेखि २ खर्ब ९० अर्ब नेपाली रुपैयाँ) बीच हुन सक्ने अनुमान गरेका छन् ।
अनुमानित खर्च :
१४ वटा GBU-57 बम : २८०–४२० मिलियन डलर
३० वटा टमाहक मिसाइल : ६०–९० मिलियन डलर
B-2 अपरेशन, इन्धन र मर्मत : ३००–६०० मिलियन डलर
समर्थन, ट्यांकर, निगरानी र लजिस्टिक्स : ३००–८०० मिलियन डलर
तीन आणविक केन्द्र लक्ष्यमा
अमेरिकाले इरानका फोर्दो (Fordow), नातान्ज (Natanz) र इस्फहान (Isfahan) स्थित आणविक केन्द्रहरूलाई लक्ष्य बनाएको जनाएको छ ।
फोर्दो केन्द्रमा १२ वटा GBU-57 बम प्रहार गरिएको अमेरिकी विवरणमा उल्लेख छ ।
विश्लेषकहरूका अनुसार यो कारबाही हालसम्मको सबैभन्दा ठूलो B-2 स्टिल्थ अपरेशनमध्ये एक मानिएको छ ।
यद्यपि इरानले आफ्नो आणविक कार्यक्रम पूर्ण रूपमा ध्वस्त नभएको दाबी गर्दै आएको छ ।
यस घटनाले मध्यपूर्वमा तनाव थप बढाएको छ भने विश्व बजार, ऊर्जा सुरक्षा र क्षेत्रीय स्थिरतामाथि दीर्घकालीन प्रभाव पर्न सक्ने आकलन गरिएको छ ।
